રાજકોટ/મુંબઈ: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) હવે માત્ર ચર્ચાનો વિષય નથી રહ્યો, પરંતુ તેણે શેરબજારમાં ભૂકંપ સર્જ્યો છે. એઆઈ માનવ કામદારોનું સ્થાન લઈ લેશે અને પરંપરાગત બિઝનેસ મોડલને ખતમ કરી નાખશે, તેવા ડરને કારણે છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી વૈશ્વિક બજારોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. આ 'એઆઈ ગભરાટ'ને કારણે સોફ્ટવેર, લોજિસ્ટિક્સ અને ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેક્ટરમાં સેંકડો અબજ ડોલરનું ધોવાણ થયું છે.

 

ભારતીય આઈટી કંપનીઓ પર સૌથી મોટો ફટકો: ભારતની આઈટી કંપનીઓ પર આની સૌથી ખરાબ અસર પડી છે. રોકાણકારોને ડર છે કે એઆઈ આઉટસોર્સિંગના કામનો મોટો ભાગ ઓટોમેટ કરી દેશે.

 

 * ટીસીએસ: ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસનું માર્કેટ કેપ ૨૦૨૦ પછી પહેલીવાર ૧૦ લાખ કરોડ રૂપિયાથી નીચે ગયું છે.

 

 * ઇન્ફોસીસ: છેલ્લા ૮ સેશનમાં ઇન્ફોસીસના શેરમાં ૨૧ ટકાનો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે.

 

 * અન્ય દિગ્ગજો: એચસીએલ ટેક્નોલોજી ૧૭ ટકા તૂટી છે, જ્યારે વિપ્રો અને ટેક મહિન્દ્રામાં પ્રત્યેક ૧૩ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

 

 * એકંદરે, નિફ્ટી આઈટી ઇન્ડેક્સ માત્ર ૮ ટ્રેડિંગ દિવસોમાં લગભગ ૨૦ ટકા તૂટ્યો છે અને રોકાણકારોના આશરે ૬ લાખ કરોડ રૂપિયા (લગભગ ૭૦ અબજ ડોલર) સ્વાહા થઈ ગયા છે.

 

મંદીનું કારણ: 'ક્લોડ કોવર્ક' અને 'સાસ-પોકેલિપ્સ': આ કડાકાની શરૂઆત ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં થઈ હતી જ્યારે 'એન્થ્રોપિક' નામની કંપનીએ 'ક્લોડ કોવર્ક' નામનું એઆઈ ટૂલ લોન્ચ કર્યું. આ એક એવો 'કોમ્પ્યુટર એજન્ટ' છે જે બિન-તકનીકી વપરાશકર્તાઓ માટે ડેસ્કટોપના કાર્યો આપમેળે કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, કરારની સમીક્ષા અને ડેટા એનાલિસિસ કરતા એઆઈ પ્લગિન્સ લોન્ચ થતાની સાથે જ સોફ્ટવેર શેરોમાં ગાબડાં પડ્યા હતા. વેપારીઓએ આ સ્થિતિને "સાસ-પોકેલિપ્સ" નામ આપ્યું છે.

 

ટેક સિવાયના સેક્ટરમાં પણ અસર

માત્ર આઈટી જ નહીં, અન્ય ક્ષેત્રો પણ ઝપેટમાં આવ્યા છે:

 

 * લોજિસ્ટિક્સ: માણસો દ્વારા ચાલતા બ્રોકરેજ મોડલ સામે પ્રશ્નો ઉભા થતા સી.એચ. રોબિન્સન ૧૫% અને લેન્ડસ્ટાર સિસ્ટમ ૧૬% તૂટ્યા હતા.

 

 * ફાઇનાન્સ: 'અલ્ટ્રુઇસ્ટ' નામના એઆઈ ટેક્સ પ્લાનિંગ ટૂલના આગમનથી ચાર્લ્સ શ્વાબના શેરો તૂટ્યા હતા. વીમા બ્રોકર્સ પણ ૭.૫% થી ૯.૮૫% જેટલા ઘટ્યા છે.

 

કંપનીઓના સીઈઓનો બચાવ: જોકે, કેટલાક કોર્પોરેટ લીડર્સ આ વેચવાલીને અતિશયોક્તિભરી ગણાવી રહ્યા છે. ચાર્લ્સ શ્વાબના સીઈઓ રિક વર્સ્ટરે કહ્યું કે તેઓ શેરના ઘટાડાથી "નિરાશ અને આશ્ચર્યચકિત" છે. તેમણે દાવો કર્યો કે એઆઈને કારણે તેમના ખર્ચમાં ૨૧ ટકાનો ઘટાડો થયો છે અને બજાર આ વાતને અવગણી રહ્યું છે.

 

આજની સવારની તાજી સ્થિતિ (૧૭ ફેબ્રુઆરી): આજે સવારે પણ બજારમાં ગભરાટનો માહોલ યથાવત છે. એઆઈ ડિસરપ્શનના ડરને કારણે રોકાણકારો સાવચેતીનું વલણ અપનાવી રહ્યા છે. 

 

અમેરિકન બજારો (ડાઉ જોન્સ, નાસ્ડેક) માં થયેલા સતત ઘટાડાની અસર આજે ભારતીય શેરબજારના ઓપનિંગ પર પણ જોવા મળી રહી છે. આઈટી શેરોમાં હજુ પણ વોલેટિલિટી (અસ્થિરતા) પ્રવર્તી રહી છે અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી એઆઈની વાસ્તવિક અસરનું સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે નહીં આવે ત્યાં સુધી બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહેશે.