નવી દિલ્હી: તા.૧૭ ખગોળપ્રેમીઓ અને જ્યોતિષમાં રુચિ ધરાવતા લોકો માટે આજનો દિવસ અત્યંત મહત્વનો છે. વર્ષ ૨૦૨૬નું પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ આજે ભારતીય સમય અનુસાર બપોરે ૩:૨૬ વાગ્યે શરૂ થઈ ગયું છે. આ એક 'વલયાકાર' (Annular) સૂર્યગ્રહણ છે, જેમાં ચંદ્ર સૂર્યને પૂરેપૂરો ઢાંકી શકતો નથી અને સૂર્ય એક તેજસ્વી સોનાની વીંટી જેવો દેખાય છે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં 'રિંગ ઓફ ફાયર' (Ring of Fire) કહેવામાં આવે છે.
ગ્રહણનો ચોક્કસ સમય અને અવધિ
આ અવકાશી ઘટના કુલ ૪ કલાક અને ૩૧ મિનિટ સુધી ચાલશે.
•    ગ્રહણનો પ્રારંભ: બપોરે ૩:૨૬ વાગ્યે
•    મધ્યકાળ (Peak Time): સાંજે ૫:૪૨ વાગ્યે (આ સમયે 'રિંગ ઓફ ફાયર' દેખાશે)
•    ગ્રહણની પૂર્ણાહુતિ: રાત્રે ૭:૫૭ વાગ્યે
ભારત પર અસર અને સૂતક કાળ
ભારતીય જ્યોતિષીઓ અને ખગોળશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં. શાસ્ત્રોના નિયમ મુજબ, જે ગ્રહણ નરી આંખે આકાશમાં દેખાતું ન હોય તેનું 'સૂતક' પાળવાની જરૂર રહેતી નથી. તેથી, ભારતમાં મંદિરોના દ્વાર ખુલ્લા રહેશે, પૂજા-પાઠ રાબેતા મુજબ થશે અને ખાવા-પીવા કે અન્ય શુભ કાર્યો પર કોઈ પ્રતિબંધ રહેશે નહીં. આ ગ્રહણ મુખ્યત્વે એન્ટાર્કટિકા, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઝિમ્બાબ્વે અને તાંઝાનિયા જેવા દેશોમાં દેખાશે.
૩૭ વર્ષ પછી પંચગ્રહી યોગનો સંયોગ
જ્યોતિષીય દૃષ્ટિકોણથી આ ગ્રહણ અત્યંત પ્રભાવશાળી છે. આજે કુંભ રાશિમાં સૂર્ય, ચંદ્ર, બુધ, શુક્ર અને રાહુ એકસાથે બિરાજમાન હોવાથી 'પંચગ્રહી યોગ' સર્જાયો છે. આવો સંયોગ છેલ્લે ૧૯૮૯માં એટલે કે ૩૭ વર્ષ પહેલાં બન્યો હતો. વધુમાં, આજે ભૌમવતી અમાવસ્યા પણ છે, જે પિતૃ તર્પણ અને દાન-પુણ્ય માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.
વૈજ્ઞાનિક સમજ: શું છે વલયાકાર સૂર્યગ્રહણ?
જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વી અને સૂર્યની વચ્ચે આવે છે પરંતુ પૃથ્વીથી તેના અંતરને કારણે તે સૂર્યને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી શકતો નથી, ત્યારે સૂર્યનો મધ્ય ભાગ કાળો દેખાય છે અને તેની કિનારીઓ પ્રકાશિત રહે છે. આ પ્રક્રિયામાં સૂર્યનો લગભગ ૯૬ ટકા ભાગ ઢંકાઈ જશે અને માત્ર ૪ ટકા ભાગ 'અગ્નિના વલય' તરીકે ચમકશે.
આગામી ઘટના: ખગોળશાસ્ત્રીઓના મતે આ સૂર્યગ્રહણના બરાબર ૧૫ દિવસ પછી, એટલે કે ૩ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ ચંદ્રગ્રહણ થશે, જે ભારતના અનેક ભાગોમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે.