નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક સ્તરે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ફરી એકવાર ચિંતાના વાદળો ઘેરાયા છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) એ પુષ્ટિ કરી છે કે એમપોક્સ (Mpox) વાયરસનો એક નવો 'હાઈબ્રિડ' અથવા ટેકનિકલ ભાષામાં કહીએ તો 'રિકોમ્બિનન્ટ' સ્ટ્રેન સામે આવ્યો છે. સૌથી ચિંતાની વાત એ છે કે આ નવા સ્ટ્રેનનો પહેલો કેસ ભારતમાં નોંધાયો છે, જેના કારણે સ્થાનિક આરોગ્ય એજન્સીઓ સતર્ક થઈ ગઈ છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવો વેરિઅન્ટ કોઈ એક સામાન્ય મ્યુટેશન નથી, પરંતુ વાયરસના બે જૂના સ્ટ્રેનનું મિશ્રણ છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ એકસાથે વાયરસના બે અલગ-અલગ વેરિઅન્ટથી સંક્રમિત થાય છે, ત્યારે તેના શરીરમાં આ બંને વાયરસ ભેગા થઈને એક નવો 'હાઈબ્રિડ' વાયરસ બનાવી શકે છે. આ પ્રક્રિયાને 'રિકોમ્બિનેશન' કહેવામાં આવે છે. ભારત ઉપરાંત યુકેમાં પણ આ પ્રકારના કેસ જોવા મળ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે વાયરસ હવે વધુ ઝડપથી પોતાનું સ્વરૂપ બદલી રહ્યો છે.
 આ નવા વેરિઅન્ટની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, WHO એ સમગ્ર વિશ્વમાં દેખરેખ (Surveillance) કડક કરવાની સલાહ આપી છે. સંસ્થાએ જણાવ્યું છે કે આ નવો સ્ટ્રેન કેટલો ચેપી છે અને તે હાલની રસી કે સારવાર સામે કેટલો અસરકારક છે, તે અંગે સંશોધન ચાલી રહ્યું છે. જોકે, શરૂઆતી સંકેતો મુજબ આ નવો વેરિઅન્ટ વધુ ઝડપથી ફેલાવાની ક્ષમતા ધરાવી શકે છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અત્યારે ગભરાવાને બદલે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. ત્વચા પર ફોડલીઓ, તાવ, અને નબળાઈ જેવા લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે. ભારતમાં સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ અને શંકાસ્પદ દર્દીઓ પર ચાંપતી નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
શું એમપોક્સ ફરી એકવાર વૈશ્વિક લોકડાઉન જેવી સ્થિતિ સર્જશે કે પછી આપણે સમયસર તેને અટકાવી શકીશું? તે હવે પછીના કેટલાક અઠવાડિયામાં વાયરસના ફેલાવા પરથી સ્પષ્ટ થશે.