નવી દિલ્‍હી, તા.૧૯: AI શહેરમાં ચર્ચાનો વિષય છે, અને દરેક મોટી કંપની AI માં અબજો રૂપિયાનું રોકાણ કરી રહી છે. ભારતની AI ક્ષમતા પર મોટો દાવ લગાવતા, મુકેશ અંબાણીએ પણ જાહેરાત કરી છે કે Jio, રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ સાથે મળીને, આગામી સાત વર્ષમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્‍ટેલિજન્‍સમાં રૂ.૧૦ લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે.

રિલાયન્‍સના ચેરમેને AI ઇન્‍ડિયા ઇમ્‍પેક્‍ટ સમિટમાં જણાવ્‍યું હતું કે આ કોઈ સટ્ટાકીય રોકાણ નથી. ભારત ૨૧મી સદીમાં વિશ્વની અગ્રણી AI શક્‍તિઓમાંના એક તરીકે ઉભરી આવશે. આગામી દાયકાઓમાં, વિશ્વનો કોઈ પણ દેશ વસ્‍તી વિષયક, લોકશાહી, વિકાસ, ડિજિટલ ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચર, ડેટા જનરેશન અને AI હાર્વેસ્‍ટિંગમાં ભારતની શક્‍તિઓનો મુકાબલો કરી શકશે નહીં.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો મોબાઇલ ડેટા ગ્રાહક છે. મુકેશ અંબાણીએ AI સમિટમાં જણાવ્‍યું હતું કે લગભગ ૧ અબજ ઇન્‍ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ સાથે, ડેટા ખર્ચ વૈશ્વિક સ્‍તરે સૌથી ઓછો છે, અને ગુણવત્તાની દ્રષ્ટિએ, દિલ્‍હી અને ભારતના સૌથી દૂરના ગામ વચ્‍ચે કોઈ તફાવત નથી.

AI ઇમ્‍પેક્‍ટ સમિટમાં, ભારતીય અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીએ પણ મહત્‍વપૂર્ણ જાહેરાતો કરી હતી. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે AIનો શ્રેષ્ઠ તબક્કો હજુ આવવાનો બાકી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે AI ઘણા ક્ષેત્રોમાં નવા યુગની શરૂઆત કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું હતું કે દુનિયા ચર્ચા કરી રહી છે કે શું AI થોડા લોકોના હાથમાં સત્તા કેન્‍દ્રિત કરશે, અથવા AI તક અને બધા માટે સરળ ઍક્‍સેસનું માધ્‍યમ બનશે. વર્તમાન યુગમાં કળત્રિમ બુદ્ધિમત્તાની અસર પર ભાર મૂકતા તેમણે કહ્યું હતું કે, આજે વિશ્વ AI અંગે એક ક્રોસરોડ પર છે. એક રસ્‍તો ઓછા ખર્ચાળ AI અને નિયંત્રિત ડેટા તરફ દોરી જાય છે; બીજો સસ્‍તું, સરળતાથી સુલભ AI સુનિﾍતિ કરે છે. તેમના પરિવારની પ્રતિબદ્ધતા શેર કરતા મુકેશ અંબાણીએ કહ્યું હતું કે જેમ કંપનીએ મોબાઇલ ડેટાનો ખર્ચ ઘટાડ્‍યો છે, તેમ તેમનું જૂથ AIનો ખર્ચ પણ ઘટાડશે. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે Jio અને રિલાયન્‍સ ઇન્‍ડિયા લિમિટેડ (RIL) ભારતમાં AI માટે આગામી સાત વર્ષમાં રૂ.૧૦ લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે.

અંબાણીએ જણાવ્‍યું હતું કે આ રોકાણ તાત્‍કાલિક લાભ અથવા મૂલ્‍યાંકન માટે નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાના રાષ્‍ટ્ર નિર્માણ, આર્થિક મજબૂતાઈ અને વ્‍યૂહાત્‍મક સ્‍વ-નિર્ભરતા તરફ નજર રાખીને કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે જિયોએ ભારતને ઇન્‍ટરનેટ યુગમાં પરિચય કરાવ્‍યો હતો, અને હવે જિયો દેશને ગુપ્તચર યુગ સાથે જોડવાનું કામ કરશે, દરેક નાગરિક, દરેક ક્ષેત્ર અને દરેક સરકારી સેવા સુધી AI ની પહોંચ સુનિﾍતિ કરશે.

તેમણે ભારત માટે ત્રિ-સ્‍તરીય વ્‍યૂહરચના પણ રજૂ કરી. આમાં ગીગાવોટ-સ્‍કેલ AI-રેડી ડેટા સેન્‍ટરનું નિર્માણ, ગ્રીન એનર્જી-આધારિત કમ્‍પ્‍યુટિંગ ક્ષમતા અને જિયો નેટવર્ક સાથે જોડાયેલ રાષ્‍ટ્રવ્‍યાપી એજ કમ્‍પ્‍યુટ લેયરનો સમાવેશ થાય છે, જેથી ઓછી વિલંબિતતા, ખર્ચ-અસરકારક અને ઝડપી AI સેવાઓ લોકોને નજીક લાવી શકાય. અંબાણીએ જણાવ્‍યું હતું કે જામનગરમાં મલ્‍ટી-ગીગાવોટ AI-રેડી ડેટા સેન્‍ટરનું બાંધકામ શરૂ થઈ ગયું છે, અને ૨૦૨૬ ના બીજા ભાગમાં ૧૨૦ મેગાવોટ ક્ષમતા ઓનલાઈન થઈ જશે.

અંબાણીએ Jio AI ભારત નામની બહુભાષી AI પહેલની પણ જાહેરાત કરી, જે બધી ભારતીય ભાષાઓમાં કાર્યરત હશે, જેથી ખેડૂતો, કારીગરો, વિદ્યાર્થીઓ અને નાના ઉદ્યોગસાહસિકો તેમની માતળભાષામાં ટેકનોલોજી સાથે જોડાઈ શકે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે AI નોકરીઓ ખતમ કરશે નહીં, પરંતુ કૌશલ્‍ય આધારિત રોજગારની નવી તકો ઉભી કરશે અને ભારતને ૨૧મી સદીની અગ્રણી AI શક્‍તિઓમાંની એક બનાવવામાં મદદ કરશે. (રર.૧૫)