કાઠમંડુ: : વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર માઉન્ટ એવરેસ્ટને સર કરવાનું સપનું જોતા પર્વતારોહકો માટે મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. નેપાળ સરકાર એવરેસ્ટ પર વધતી જતી ભીડ અને અકસ્માતોને રોકવા માટે પર્વતારોહણના નિયમોમાં ધરખમ ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, હવે કોઈ પણ પર્વતારોહક સીધો ૮,૮૪૯ મીટર ઊંચો એવરેસ્ટ ચઢી શકશે નહીં, તે પહેલાં તેણે નેપાળના અન્ય કોઈ પણ ૭,૦૦૦ મીટર ઊંચા શિખર પર ચઢાણનો અનુભવ મેળવવો ફરજિયાત બનશે.
કેમ જરૂર પડી આ કડક નિયમોની?
નેપાળી પર્યટન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દર વર્ષે સેંકડો પર્વતારોહકો એવરેસ્ટ સર કરવા આવે છે, પરંતુ તેમાંથી ઘણા પૂરતા અનુભવ કે શારીરિક ક્ષમતા ધરાવતા હોતા નથી. પૂરતી તાલીમ વગરના પર્વતારોહકોને કારણે હિમશિખર પર જોખમ વધે છે અને દુર્ઘટનાઓની શક્યતા વધી જાય છે. ૭,૦૦૦ મીટરનું ચઢાણ ફરજિયાત કરવાથી માત્ર અનુભવી લોકો જ એવરેસ્ટ સુધી પહોંચશે, જેનાથી મૃત્યુઆંક ઘટાડી શકાશે.
સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને પ્રવાસનનું વૈવિધ્યીકરણ
આ નવા કાયદાનો બીજો ફાયદો એ થશે કે પર્વતારોહકો માત્ર એવરેસ્ટ ક્ષેત્ર પૂરતા મર્યાદિત નહીં રહે. નેપાળમાં અન્ય અનેક શિખરો છે જે હજુ પણ પર્વતારોહકોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ૭,૦૦૦ મીટરની શરતને કારણે અન્ય વિસ્તારોમાં પણ પ્રવાસન વધશે અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને વેગ મળશે. નેપાળમાં ૪૬૨ શિખરો ચઢવા માટે ખુલ્લા છે, જેમાંથી લગભગ ૧૦૦ પર તો હજુ સુધી કોઈ પહોંચ્યું જ નથી.
કચરા માટે નવી વ્યવસ્થા અને હેલ્થ સર્ટિફિકેટ
નવા બિલમાં માત્ર ચઢાણ જ નહીં, પણ પર્યાવરણ અને સ્વાસ્થ્ય પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે:
•    કચરા માટે નવું ફંડ: અત્યાર સુધી લેવામાં આવતી $૪,૦૦૦ની રિફંડપાત્ર ડિપોઝિટ નાબૂદ કરવામાં આવશે. તેના બદલે, પર્વતારોહકોએ પર્વતોની સફાઈ અને પર્વતારોહણ કામદારોના કલ્યાણ માટે સમર્પિત ભંડોળમાં ફરજિયાત ફાળો આપવો પડશે.
•    હેલ્થ સર્ટિફિકેટ: દરેક પર્વતારોહકે પોતાની શારીરિક ક્ષમતા સાબિત કરવા માટે માન્ય હેલ્થ સર્ટિફિકેટ રજૂ કરવું પડશે.
ક્યારથી લાગુ થશે આ નિયમો?
નેપાળની રાષ્ટ્રીય સભામાં આ બિલ પસાર થઈ ગયું છે અને હવે પ્રતિનિધિ ગૃહમાં મતદાનની રાહ જોવાઈ રહી છે. જો કે, આગામી ૫ માર્ચની ચૂંટણી બાદ નવી સરકાર રચાયા પછી જ આ બિલ પર આખરી મહોર લાગશે. આથી, આ વર્ષની વસંત ઋતુમાં ચઢાણ કરનારાઓને હાલના નિયમો જ લાગુ પડશે.
શેરપાઓ અને મોટા અભિયાન આયોજકોએ આ નિર્ણયને આવકાર્યો છે, કારણ કે આનાથી એવરેસ્ટની ગરિમા અને સુરક્ષા બંને જળવાઈ રહેશે.