જયપુર: ટેકનોલોજીના આ યુગમાં સાયબર ગુનેગારો કેટલા બેફામ બન્યા છે તેનો જીવતો-જાગતો પુરાવો આજે ખુદ ન્યાયતંત્રના સર્વોચ્ચ સ્તરેથી મળ્યો છે. જયપુરમાં આયોજિત ‘સાયબર ક્રાઇમ અને સુરક્ષા’ પરના એક રાષ્ટ્રીય સેમિનારમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે એક એવો ખુલાસો કર્યો કે હાજર રહેલા તમામ લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે સાયબર ઠગ્સે તેમની ઓળખ ચોરી કરીને તેમના પરિવારજનોને જ નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
ફેક વેબસાઇટ અને ફેમિલી ટાર્ગેટ
જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું કે છેતરપિંડી કરનારાઓએ તેમના નામે અને પદનો દુરુપયોગ કરીને અનેક નકલી વેબસાઇટ્સ બનાવી હતી. હદ તો ત્યારે થઈ જ્યારે આ ઠગ્સે ન્યાયાધીશના નામે તેમની જ બહેન અને પુત્રીને મેસેજ મોકલ્યા હતા. આ મેસેજ પાછળનો હેતુ પરિવારના સભ્યોને ભાવનાત્મક રીતે ફસાવીને નાણાકીય છેતરપિંડી કરવાનો હતો. ભાગ્યવશ, આ છેતરપિંડી સમયસર પકડાઈ ગઈ હતી.
તાર નાઇજીરીયા સુધી જોડાયેલા
આ મામલાની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ કોઈ સામાન્ય ગલી-કૂચીના ગઠિયાઓનું કામ નથી, પરંતુ આ એક અત્યંત સંગઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ છે. જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે નોંધ્યું કે આ ઠગાઈના તાર નાઇજીરીયા જેવા દેશો સાથે જોડાયેલા છે. આ બાબત દર્શાવે છે કે સાયબર અપરાધીઓ સરહદો ઓળંગીને ગમે ત્યાં બેઠા-બેઠા દેશના હાઈ-પ્રોફાઈલ લોકોને પણ નિશાન બનાવી રહ્યા છે.
AI અને ડીપફેક: એક ‘સામૂહિક ખતરો’
ન્યાયાધીશે અત્યંત ગંભીરતાથી ચેતવણી આપતા કહ્યું કે, હવે ગુનેગારો Artificial Intelligence (AI) અને Deepfake જેવી અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આનાથી અસલી અને નકલી વચ્ચેનો ભેદ પારખવો મુશ્કેલ બની ગયો છે. તેમણે સાયબર ક્રાઇમને માત્ર વ્યક્તિગત સમસ્યા નહીં, પણ દેશ માટે એક ગંભીર ‘સામૂહિક ખતરો’ ગણાવ્યો છે અને લોકોને અત્યંત સતર્ક રહેવા અપીલ કરી છે.
ન્યાયાધીશના પાંચ પાયાના સવાલ અને જવાબ:
•    ક્યાં થયો ખુલાસો? જયપુરમાં આયોજિત સાયબર ક્રાઇમ પરના રાષ્ટ્રીય સેમિનારમાં.
•    શું હથિયાર અપનાવ્યું ઠગ્સે? CJIના નામે નકલી વેબસાઇટ અને પદનો દુરુપયોગ.
•    કોને નિશાન બનાવ્યા? ન્યાયાધીશની પોતાની પુત્રી અને બહેનને.
•    મુખ્ય ભેજાબાજ ક્યાંના છે? તપાસમાં નાઇજીરીયા સાથે કનેક્શન મળ્યું છે.
•    ઉકેલ શું? AI અને ડીપફેકના જોખમો સામે જનજાગૃતિ અને અત્યંત સાવધાની.