ન્યૂયોર્ક:  વિશ્વની સૌથી લોકપ્રિય ક્રિપ્ટોકરન્સી બિટકોઇન અત્યારે તેના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે. જે બિટકોઇન એક સમયે રોકાણકારો માટે ‘ડિજિટલ સોનું’ ગણાતું હતું, તે અત્યારે તેના ઓલ-ટાઇમ હાઈ લેવલથી 45 ટકા જેટલું નીચે પછડાયું છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ બિટકોઇનના ભાવ ઘટે છે, ત્યારે રોકાણકારો ‘ડીપમાં ખરીદી’ કરવા દોડી આવતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે નજારો સાવ અલગ છે. બજારમાંથી અબજો ડોલરનું મૂલ્ય સાફ થઈ ગયું હોવા છતાં, નવા રોકાણકારો ખરીદી કરતા ખચકાઈ રહ્યા છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, આ વખતે બજારમાં તેજીનું જૂનું ચક્ર પાછું ફરવાના કોઈ સંકેતો દેખાતા નથી, જે ક્રિપ્ટોના ભવિષ્ય સામે મોટા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઉભા કરે છે.

બિટકોઇનના આ મહાકાય કડાકા પાછળ મુખ્ય પાંચ કારણો જવાબદાર માનવામાં આવે છે. પ્રથમ તો સ્પોટ બિટકોઇન ETF માં રોકાણનો પ્રવાહ ધીમો પડ્યો છે અને રોકાણકારો હવે સ્ટેબલકોઇન્સ જેવા સુરક્ષિત વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. બીજું, ભારત સહિતના મોટા દેશોમાં ક્રિપ્ટો નિયમો અંગેની અનિશ્ચિતતા સંસ્થાગત રોકાણકારોને ડરાવી રહી છે. ત્રીજું, વૈશ્વિક આર્થિક તણાવ અને વધતા વ્યાજ દરોને કારણે લોકો જોખમી સંપત્તિઓથી દૂર ભાગી રહ્યા છે. ચોથું કારણ લિવરેજ્ડ ટ્રેડિંગનું છે, જેમાં ભાવ ઘટતા જ અનેક પોઝિશન આપમેળે બંધ  થઈ ગઈ, જેણે વેચાણના દબાણને વધુ વેગ આપ્યો. અંતે, બજારની નબળી પડતી ભાવના અને ઊંચા સ્તરે ખરીદી કરનારા છૂટક રોકાણકારોનું નુકસાન આ પુનઃપ્રાપ્તિને રોકી રહ્યું છે.

એકેડિયન એસેટ મેનેજમેન્ટના નિષ્ણાતોના મતે, બિટકોઇન માટે અત્યાર સુધીની જે ‘નરેટિવ’ અથવા વાર્તા હતી કે ભાવ સતત વધતો જ રહેશે, તે હવે ઉંધી પડી ગઈ છે. શેરો કે કોમોડિટીઝની જેમ બિટકોઇન પાસે કોઈ મજબૂત પાયો  નથી, તેનું મૂલ્ય માત્ર લોકોના વિશ્વાસ પર ટકેલું છે. અત્યારે એ વિશ્વાસ ડગમગી રહ્યો છે કારણ કે મોટા રોકાણકારો હવે સોના તરફ વળી રહ્યા છે, જે મેક્રો હેજ તરીકે વધુ મજબૂત અને સુરક્ષિત સાબિત થઈ રહ્યું છે. સટ્ટાકીય રોકાણકારોનું ધ્યાન પણ હવે ક્રિપ્ટો પરથી હટીને કોમોડિટી એક્સચેન્જ અને અન્ય નવા પ્લેટફોર્મ તરફ ડાયવર્ટ થઈ રહ્યું છે.

આગામી સમય બિટકોઇન માટે અગ્નિપરીક્ષા સમાન છે. જ્યારે બિટકોઇનને મેક્રો એસેટ માનવામાં આવે છે, ત્યારે તે વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવાહો સામે કેટલી ટકી શકે છે તે જોવું રહ્યું. હાલમાં તો છૂટક રોકાણકારો નુકસાન સહન કરીને બેઠા છે અને બજારમાં નવો ઉત્સાહ લાવવા માટે કોઈ મોટું કારણ દેખાતું નથી. જો આ સ્થિતિ લાંબો સમય ચાલશે, તો ક્રિપ્ટોકરન્સી પ્રત્યેની સામાન્ય જનતાની માનસિકતા કાયમ માટે બદલાઈ શકે છે. ‘ક્રિપ્ટો ઈઝ મેક્રો નાઉ’ જેવા ન્યૂઝલેટર્સ પણ હવે રોકાણકારોને સતર્ક રહેવા અને પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.