નવી દિલ્હી. આજકાલ, લોકો પોતાનો મોટાભાગનો સમય સ્ક્રીન સામે વિતાવે છે. ઓફિસનું કામ હોય કે કોલેજનું કામ, પુખ્ત વયના લોકોથી લઈને બાળકો સુધી, દરેક વ્યક્તિ સતત સ્ક્રીન સામે જ રહે છે.

જોકે, મોબાઇલ, કમ્પ્યુટર કે ટીવી સ્ક્રીન સામે લાંબા સમય સુધી જોવાથી આપણા મગજ અને શરીર (ખાસ કરીને કરોડરજ્જુ) પર વિનાશક અસર પડે છે. આ વિશે વધુ જાણવા માટે, અમે પટપડગંજ સ્થિત મેક્સ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના ન્યુરોસર્જરીના પ્રિન્સિપાલ ડિરેક્ટર ડૉ. અમિતાભ ગોયલ સાથે વાત કરી

ડૉક્ટરે સમજાવ્યું કે સ્ક્રીન સામે સતત સમય વિતાવવાથી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું મુશ્કેલ બને છે, સ્ક્રીનમાંથી નીકળતો વાદળી પ્રકાશ ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડે છે અને માનસિક થાક વધે છે. વધુમાં, અયોગ્ય મુદ્રામાં સતત ગરદન અને પીઠનો દુખાવો અને હાડકાં નબળા પડી શકે છે.

વિચારવાની ક્ષમતા પર અસર: વધુ પડતો સ્ક્રીન સમય મગજને થાકી શકે છે. આ યાદશક્તિને નબળી બનાવી શકે છે અને માહિતીને પ્રક્રિયા કરવામાં વધુ સમય લે છે.

વિક્ષેપ અને ચીડિયાપણું: વારંવાર સ્ક્રીનો પર સ્ક્રોલ કરવાથી મગજ પર તણાવ પડે છે. આનાથી એક જ કાર્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું મુશ્કેલ બને છે, જેના કારણે ઉતાવળ અને ચીડિયાપણું વધે છે.

ઊંઘનો અભાવ: સ્ક્રીનમાંથી નીકળતો વાદળી પ્રકાશ શરીરને ઊંઘ લાવનાર હોર્મોન મેલાટોનિન ઉત્પન્ન કરતા અટકાવે છે. આનાથી ઊંઘમાં વિલંબ, નબળી ઊંઘ અને દિવસભર થાક થાય છે.

સ્વભાવમાં ફેરફાર: વધુ પડતો સ્ક્રીન સમય લોકોમાં, ખાસ કરીને બાળકોમાં તણાવ, ચિંતા અને ગુસ્સામાં વધારો કરી શકે છે. તેઓ તેમની લાગણીઓને યોગ્ય રીતે નિયંત્રિત કરી શકતા નથી.

ગરદનનો દુખાવો (ટેક ગરદન): મોબાઇલ ફોન અથવા લેપટોપ જોતી વખતે સતત નીચે ઝૂકવાથી ગરદનના હાડકાં પર નોંધપાત્ર દબાણ પડે છે, જેના કારણે ગરદનમાં દુખાવો અને જડતા આવે છે.

સ્નાયુઓ અને પીઠનો તણાવ: ખરાબ બેસવાની મુદ્રાને કારણે ખભા આગળ ઝૂકી જાય છે અને પીઠ પર ભાર આવે છે. આનાથી ગંભીર અને લાંબા સમય સુધી ચાલતો પીઠનો દુખાવો થઈ શકે છે.

પીઠનો દુખાવો થઈ શકે છે. હાડકાની નબળાઈ: સ્ક્રીન સામે લાંબા સમય સુધી એક જગ્યાએ બેસી રહેવાથી હાડકાની મજબૂતાઈ ઓછી થઈ શકે છે. જેનાથી નાની ઉંમરે હાડકાં ફ્રેક્ચર થવાનું જોખમ વધી જાય છે.