મુંબઈ: ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી માટે કાનૂની મુશ્કેલીઓમાં ધરખમ વધારો થયો છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં બેંકોને અનિલ અંબાણી સાથે જોડાયેલા લોન ખાતાઓને 'ફ્રોડ' (છેતરપિંડી) તરીકે વર્ગીકૃત કરવા પર લાગેલો વચગાળાનો સ્ટે હટાવી દીધો છે. આ આદેશ સાથે જ હવે ₹૪૦,૦૦૦ કરોડથી વધુના લેણાં વસૂલવા અને બેંકિંગ નિયમો મુજબ કડક કાર્યવાહી કરવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.
ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ થી મળેલી સુરક્ષાનો અંત
અગાઉ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ માં અદાલતે બેંકોને આ મામલે શો-કોઝ નોટિસ આપવા કે ખાતાઓને ફ્રોડ જાહેર કરવા પર રોક લગાવી હતી. જોકે, બેંક ઓફ બરોડા, IDBI બેંક અને ઈન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક જેવી જાહેર ક્ષેત્રની ધિરાણકર્તા સંસ્થાઓની રજૂઆતો બાદ કોર્ટે આ સ્ટે ઉઠાવી લીધો છે. બેંકોએ કોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે અંબાણી સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ, ખાસ કરીને રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ ગ્રુપની કંપનીઓએ લીધેલી લોન લાંબા સમયથી ઈરેગ્યુલર રહી છે અને આ કુલ એક્સપોઝર ₹૪૦,૦૦૦ કરોડથી પણ વધારે છે.
ફોરેન્સિક ઓડિટમાં ગેરરીતિઓ સામે આવી
લોન ખાતાઓ નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) જાહેર થયા બાદ બેંકો દ્વારા ફોરેન્સિક ઓડિટ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઓડિટનો હેતુ ફંડનો ઉપયોગ ક્યાં થયો અને લોનના નિયમોનું પાલન થયું છે કે નહીં તે તપાસવાનો હતો. અહેવાલો મુજબ, ફોરેન્સિક ઓડિટમાં અનેક ગંભીર ગેરરીતિઓ સામે આવી છે. આ તારણોના આધારે બેંકોએ છેતરપિંડીની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી, જેને અનિલ અંબાણીએ પડકારી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે આ પ્રક્રિયા ખામીયુક્ત છે અને તેનાથી પ્રતિષ્ઠાને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે, પરંતુ હાઈકોર્ટે હવે આ રક્ષણ ચાલુ રાખવાનો ઈન્કાર કર્યો છે.
'ફ્રોડ' ટેગનું મહત્વ અને તેની અસર
બેંકિંગ નિયમો અનુસાર, એકવાર કોઈ ખાતાને 'ફ્રોડ' તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે તો બેંકોએ ફરજિયાતપણે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ને તેની જાણ કરવી પડે છે. આ ટેગ લાગ્યા બાદ જે-તે બોરોઅર કે પ્રમોટર માટે બેંકિંગ સિસ્ટમના દરવાજા બંધ થઈ જાય છે અને તેમને ભવિષ્યમાં કોઈ પણ પ્રકારનું ધિરાણ મળતું નથી. આ ઉપરાંત, આવા કિસ્સામાં પ્રમોટરો પર તપાસ એજન્સીઓની દેખરેખ અને સ્ક્રુટિની પણ વધી જતી હોય છે.
ED સમક્ષ હાજરી પૂર્વે આદેશથી મુશ્કેલી વધી
નોંધનીય છે કે આ ચુકાદો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે અનિલ અંબાણી ગ્રુપની કંપનીઓ સાથે જોડાયેલી નાણાકીય ગેરરીતિઓના મામલે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) સમક્ષ હાજર થવાના છે. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણય બાદ હવે બેંકો તાત્કાલિક ધોરણે રેગ્યુલેટરી રિપોર્ટિંગ પૂર્ણ કરી શકશે અને છેતરપિંડીના આરોપો પર કાયદેસરની પ્રક્રિયા આગળ ધપાવશે.