મુંબઈ:  શેરબજારમાં સોમવારનો દિવસ IDFC ફર્સ્ટ બેંક માટે ‘બ્લેક મન્ડે’ સાબિત થયો છે. બેંકની ચંદીગઢ શાખામાં સરકારી ખાતાઓ સાથે જોડાયેલી ₹૫૯૦ કરોડની ભયાનક છેતરપિંડીનો ખુલાસો થતા જ બજારમાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો હતો. બજાર ખુલતાની સાથે જ બેંકના શેરમાં ૨૦% ની લોઅર સર્કિટ લાગી હતી અને ભાવ ગગડીને ₹૬૬.૮૫ ના સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. આ આંચકાને કારણે માત્ર એક જ દિવસમાં બેંકનું માર્કેટ કેપ ₹૧૪,૦૦૦ કરોડથી વધુ ધોવાઈ ગયું છે. નવાઈની વાત એ છે કે છેતરપિંડીની રકમ કરતા રોકાણકારોએ ગુમાવેલી સંપત્તિ ૨૪ ગણી વધારે છે, જે દર્શાવે છે કે બેંકના આંતરિક મેનેજમેન્ટ પરથી રોકાણકારોનો ભરોસો ઉઠી રહ્યો છે.

આ નાણાકીય સુનામીની સૌથી મોટી અસર ભારત સરકાર અને LIC જેવી સંસ્થાઓ પર પડી છે. બેંકમાં ૭.૭૫% હિસ્સો ધરાવતી ભારત સરકારને એક જ દિવસમાં ₹૧,૧૦૦ કરોડનું નુકસાન થયું છે, જ્યારે LIC ના રોકાણ મૂલ્યમાં ₹૩૪૦ કરોડનો ઘટાડો થયો છે. આ કૌભાંડ ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યું જ્યારે કેટલાક સરકારી ખાતાઓ બંધ કરવાના નિર્દેશો બાદ આંતરિક તપાસમાં ગેરરીતિઓ પકડાઈ. હરિયાણા સરકારે તાત્કાલિક પગલાં લેતા બેંકને તમામ સરકારી વ્યવહારોમાંથી ‘ડી-એમ્પેનલ’ (કાઢી મૂકવી) કરી દીધી છે અને તમામ વિભાગોને પોતાની બેલેન્સ શિફ્ટ કરવા આદેશ આપ્યો છે. આ ઘટના બાદ જેપી મોર્ગન અને નોમુરા જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રોકરેજ હાઉસે બેંકના શાસન અને ઓડિટિંગ સિસ્ટમ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.

પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે IDFC ફર્સ્ટ બેંકે ચાર કર્મચારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા છે અને ફોરેન્સિક ઓડિટના આદેશ આપ્યા છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે ભલે બેંકની નેટવર્થ પર તેની અસર માત્ર ૧% સુધી મર્યાદિત હોય, પરંતુ તેની પ્રતિષ્ઠાને જે નુકસાન થયું છે તે ભરપાઈ કરવામાં સમય લાગશે. RBI પણ આ સમગ્ર વિકાસ પર નજર રાખી રહી છે. બેંકે દાવો કર્યો છે કે તેણે વસૂલાત માટે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે, પરંતુ રોકાણકારો અત્યારે ‘રાહ જુઓ અને જુઓ’ની નીતિ અપનાવી રહ્યા છે. બેંકિંગ સેક્ટરમાં તાજેતરના વર્ષોમાં જોવા મળેલી આ સૌથી મોટી આંતરિક છેતરપિંડી પૈકીની એક માનવામાં આવી રહી છે.