નવી દિલ્હી :કેન્દ્ર સરકાર દેશમાં મહિલાઓના સ્વાસ્થ્યને મજબૂત બનાવવા માટે એક મોટું પગલું ભરી રહી છે. આ પહેલ હેઠળ, HPV (હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ) રસીકરણ કાર્યક્રમ ટૂંક સમયમાં સમગ્ર ભારતમાં શરૂ કરવામાં આવશે. તેનો ધ્યેય દીકરીઓને સમયસર સર્વાઇકલ કેન્સરથી બચાવવાનો છે. 

  જાણકારોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ અભિયાન હેઠળ દર વર્ષે 14 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની આશરે 11.5 મિલિયન છોકરીઓને મફતમાં રસી આપશે. આ રસીકરણ સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક હશે અને સરકારી હોસ્પિટલોમાં આપવામાં આવશે. આ પગલું માત્ર આરોગ્ય સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ નથી, પરંતુ એક સ્વસ્થ મહિલા, એક મજબૂત રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને પણ મજબૂત બનાવે છે

    ભારતમાં સ્ત્રીઓમાં સર્વાઇકલ કેન્સર બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. દર વર્ષે, દેશમાં આશરે 80,000 નવા કેસ નોંધાય છે, અને 42,000 થી વધુ સ્ત્રીઓ મૃત્યુ પામે છે. ચિંતાજનક વાત એ છે કે, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, આ રોગ મોડો શોધી કાઢવામાં આવે છે. ડોકટરોના મતે, આ કેન્સર મોટે ભાગે HPV વાયરસના ચેપને કારણે થાય છે, ખાસ કરીને HPV પ્રકાર 16 અને 18. સદનસીબે, રસીકરણ અને સમયસર તપાસ દ્વારા આ કેન્સર મોટાભાગે અટકાવી શકાય છે. 

  . આ કાર્યક્રમમાં સરકાર HPV રસી ગાર્ડાસિલનો ઉપયોગ કરશે. તે એક ક્વાડ્રિવેલેન્ટ રસી છે જે ચાર પ્રકારના HPV - 16, 18, 6 અને 11 સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે. આ રસી બિન-જીવંત છે, એટલે કે તે ચેપનું કારણ નથી. 2006 થી વિશ્વભરમાં 500 મિલિયનથી વધુ ડોઝ આપવામાં આવ્યા છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન દર્શાવે છે કે એક માત્રા પણ મજબૂત અને લાંબા સમય સુધી ટકી રહે તેવી સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) પણ HPV રસીકરણને સર્વાઇકલ કેન્સરને દૂર કરવા માટેની વૈશ્વિક વ્યૂહરચનાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ માને છે.

સરકારી યોજના હેઠળ, આ રસી 14 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની છોકરીઓને આપવામાં આવશે, અને તે સંપૂર્ણપણે મફત હશે. સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રો, આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો, સમુદાય આરોગ્ય કેન્દ્રો, જિલ્લા હોસ્પિટલો અને મેડિકલ કોલેજોમાં રસીકરણ આપવામાં આવશે. દરેક કેન્દ્ર પર પ્રશિક્ષિત ડોકટરો અને તબીબી સ્ટાફ હાજર રહેશે. રસીકરણ પછીની સંપૂર્ણ દેખરેખ પ્રણાલી હશે. રસીકરણ સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક છે.

લગભગ 160 દેશોએ પહેલાથી જ તેમના રાષ્ટ્રીય રસીકરણ કાર્યક્રમોમાં HPV રસીનો સમાવેશ કરી દીધો છે. 90 થી વધુ દેશો સિંગલ-ડોઝ શેડ્યૂલ અપનાવી રહ્યા છે. આ દેશોમાં HPV ચેપ અને સર્વાઇકલ કેન્સરના કેસોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. હવે, ભારત પણ આ દિશામાં એક મોટું પગલું ભરવાનું છે.