નવી દિલ્હી | તા.૨૫: ભારત સરકાર પર્યાવરણની સુરક્ષા અને અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે એક ઐતિહાસિક ડગલું ભરવા જઈ રહી છે. આગામી ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી સમગ્ર દેશમાં સામાન્ય પેટ્રોલના સ્થાને 'E20' પેટ્રોલ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ નવા નિયમ મુજબ, હવે પેટ્રોલમાં ૨૦% ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવું અનિવાર્ય બનશે. આ નિર્ણયથી દેશના કરોડો વાહનચાલકો અને ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર પર મોટી અસર પડવાની શક્યતા છે.

શું છે આ E20 પેટ્રોલ અને તેની જરૂર કેમ પડી?

E20 એટલે એવું પેટ્રોલ જેમાં ૮૦% ગેસોલિન અને ૨૦% ઇથેનોલ હોય છે. ઇથેનોલ એ શેરડી, મકાઈ અને અન્ય અનાજમાંથી બનાવવામાં આવતું બાયો-ફ્યુઅલ છે. ભારત હાલમાં તેની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું કાચું તેલ (Crude Oil) વિદેશથી આયાત કરે છે. E20 પેટ્રોલના અમલીકરણથી ભારતની વિદેશી નિર્ભરતા ઘટશે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૧૪ થી અત્યાર સુધીમાં ઇથેનોલ મિશ્રણને કારણે દેશે આશરે ₹૧.૪૦ લાખ કરોડનું વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવ્યું છે.

જૂના અને નવા વાહનો પર શું અસર થશે?

આ નિર્ણયથી સૌથી મોટો પ્રશ્ન વાહનચાલકોના મનમાં એ છે કે તેમના વાહનનું શું થશે?

• નવા વાહનો: ૨૦૨૩ પછી લોન્ચ થયેલા મોટાભાગના વાહનો 'E20 Compliant' છે, એટલે કે તેમાં આ ઇંધણથી કોઈ સમસ્યા નહીં થાય.
• જૂના વાહનો: ખૂબ જૂના વાહનોના એન્જિનમાં ઇથેનોલના ઊંચા મિશ્રણને કારણે રબરના પાર્ટ્સ અને પાઇપલાઇનમાં થોડી અસર થઈ શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતોના મતે સમયાંતરે નાના ફેરફારો સાથે આ વાહનો પણ ચલાવી શકાશે.

ખેડૂતો અને પર્યાવરણને બખ્ખાં

E20 પેટ્રોલ એ પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ છે કારણ કે ઇથેનોલ વધુ સ્વચ્છ રીતે બળે છે અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડે છે. બીજી તરફ, ઇથેનોલના ઉત્પાદન માટે શેરડી અને મકાઈની માંગ વધશે, જેનો સીધો ફાયદો દેશના લાખો ખેડૂતોને થશે. ખેડૂતો હવે માત્ર અન્નદાતા જ નહીં, પણ 'ઉર્જાદાતા' પણ બનશે.

આ નિર્ણયથી ભારત પર્યાવરણને અનુકૂળ દેશોની યાદીમાં મોખરે પહોંચશે, જોકે વાહનચાલકોએ હવે ઇંધણની ગુણવત્તા અને એન્જિનની જાળવણી બાબતે વધુ જાગૃત રહેવું પડશે.