નવી દિલ્‍હી તા.૨૬: પ્રધાનમંત્રી મોદીની ઇઝરાયલ મુલાકાત ફક્‍ત રાજદ્વારી સૌજન્‍ય સુધી મર્યાદિત નથી; તે ભારતની લશ્‍કરી શક્‍તિ માટે એક નવી દિશા સાબિત થઈ રહી છે. બુધવારે તેલ અવીવ પહોંચ્‍યા પછી, એ સ્‍પષ્ટ થઈ ગયું કે બંને દેશો એક ઐતિહાસિક સંરક્ષણ કરારના ઉંબરે છે જે સુરક્ષા સંબંધોને અભૂતપૂર્વ ઊંચાઈએ લઈ જશે. આ વખતે, ધ્‍યાન શષાોની ખરીદી પર નથી, પરંતુ વિશિષ્ટ તકનીકોના ટ્રાન્‍સફર પર છે જે ઇઝરાયલે હજુ સુધી કોઈ અન્‍ય દેશ સાથે શેર કરી નથી.

ઇઝરાયલી સંસદ, નેસેટમાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન, પીએમ મોદીએ આ ભાગીદારીના મહત્‍વ પર ભાર મૂકતા કહ્યું, આજના અનિﾍતિ વિશ્વમાં, ભારત અને ઇઝરાયલ જેવા વિશ્વસનીય ભાગીદારો વચ્‍ચે મજબૂત સંરક્ષણ ભાગીદારી મહત્‍વપૂર્ણ છે.

ભારત સરકાર ૨૦૩૫ સુધીમાં સમગ્ર દેશ માટે બહુ-સ્‍તરીય મિસાઇલ કવચ વિકસાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે, જેને સુદર્શન ચક્ર કહેવામાં આવે છે. ભારતની ૧૫,૧૦૬ કિમી જમીન સરહદ અને ૭,૫૧૬ કિમી દરિયાકાંઠાને સુરક્ષિત કરવા માટે ઇઝરાયલની અત્‍યાધુનિક ટેકનોલોજી હવે હાલની રશિયન S-૪૦૦, ઇઝરાયલી બરાક અને સ્‍વદેશી આકાશ સિસ્‍ટમ્‍સ સાથે સંકલિત કરવામાં આવશે.

સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, પાકિસ્‍તાન સાથેના ભૂતકાળના સંઘર્ષો, ખાસ કરીને ડ્રોન હુમલા અને લાંબા અંતરની ચીની મિસાઇલોના ભયને ધ્‍યાનમાં રાખીને, ભારત ઇઝરાયલ પાસેથી આયર્ન ડોમ અને આયર્ન બીમ સિસ્‍ટમ્‍સ જેવી ટેકનોલોજીઓ મેળવવા માંગે છે. મેક ઇન ઇન્‍ડિયા પહેલ હેઠળ ભારતમાં આ સિસ્‍ટમ્‍સનું ઉત્‍પાદન એક વ્‍યૂહાત્‍મક ગેમ-ચેન્‍જર હશે.

ધ્‍યાન ઇઝરાયલ એરોસ્‍પેસ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ (IAI) એરો મિસાઇલ ડિફેન્‍સ સિસ્‍ટમ, રાફેલની ડેવિડ સ્‍લિંગ (૩૦૦ કિમી સુધીની મિસાઇલો અને ડ્રોનને અટકાવવામાં સક્ષમ), અને લેસર-આધારિત આયર્ન બીમ પર રહેશે. નોંધપાત્ર રીતે, આયર્ન બીમમાંથી એક શોટ ફક્‍ત ઼૨ ખર્ચે છે, જે તેને અત્‍યંત ખર્ચ-અસરકારક બનાવે છે.

ભારતની હડતાલ ક્ષમતાઓને વધારવા માટે, રેમ્‍પેજ હવાથી જમીન પર પ્રહાર કરતી મિસાઇલ, આઇસબ્રેકર નૌકાદળ ક્રુઝ મિસાઇલ અને સુપરસોનિક એર લોરા મિસાઇલ પર પણ કરાર થવાની સંભાવના છે.

સંરક્ષણ નિષ્‍ણાતો ગોલ્‍ડન હોરાઇઝન પર નજર રાખી રહ્યા છે. આ મિસાઇલને વિમાનમાંથી લોન્‍ચ કરી શકાય છે અને તેને ભારતીય વાયુસેનાના સુખોઈ-30MKI જેટ સાથે સરળતાથી સંકલિત કરી શકાય છે. મેક ૫ (ધ્‍વનિની ગતિ કરતા પાંચ ગણી) ની ગતિ સાથે, આ મિસાઇલ ભારતના બ્રહ્મોસ (મેક ૩) કરતા પણ ઝડપી છે. તેમાં દુશ્‍મનના ભૂગર્ભ બંકરો અને પરમાણુ સ્‍થાપનોમાં પ્રવેશ કરવાની ક્ષમતા પણ છે, જેના કારણે તેને અટકાવવું લગભગ અશક્‍ય બની જાય છે.

સંરક્ષણ સાધનો ઉપરાંત, એક મોટી જાહેરાત નવા સુરક્ષા જોડાણ અંગે હોઈ શકે છે. ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્‍જામિન નેતન્‍યાહૂએ તેમના મંત્રીમંડળને સંકેત આપ્‍યો છે કે તેઓ ભારતને જોડાણોના ષટ્‍કોણના ભાગ તરીકે જુએ છે. આ યોજનામાં આરબ દેશો, આફ્રિકન દેશો, ગ્રીસ, સાયપ્રસ અને એશિયન દેશો (ભારત સહિત)નો સમાવેશ થાય છે જેથી પ્રદેશમાં કટ્ટરપંથી શક્‍તિઓ અને અસ્‍થિરતા સામે સંયુક્‍ત મોરચો રચી શકાય.

વડા પ્રધાન મોદીની ઇઝરાયલ મુલાકાત દરમિયાન, ભારત અને ઇઝરાયલ આયર્ન ડોમ અને આયર્ન બીમ માટે ટેકનોલોજી ટ્રાન્‍સફર પર એક મોટા કરાર પર હસ્‍તાક્ષર કરે તેવી અપેક્ષા છે. આનાથી બે મૈત્રીપૂર્ણ રાષ્ટ્રો વચ્‍ચેના સંબંધો નવી ઊંચાઈએ પહોંચશે એવું માનવામાં આવે છે કે આ વખતે, કોઈ શષાો વેચવામાં આવશે નહીં, પરંતુ, ચોક્કસ અદ્યતન શષા પ્રણાલીઓ માટે ટેકનોલોજી ટ્રાન્‍સફર પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવામાં આવશે, જે ઇઝરાયલે હજુ સુધી કોઈ અન્‍ય દેશને ઓફર કરી નથી.

ઇઝરાયલી સંસદ, નેસેટમાં પોતાના ભાષણમાં, મોદીએ કહ્યું, આજના અનિﾍતિ વિશ્વમાં, ભારત અને ઇઝરાયલ જેવા વિશ્વસનીય ભાગીદારો વચ્‍ચે મજબૂત સંરક્ષણ ભાગીદારી મહત્‍વપૂર્ણ છે. ઇઝરાયલી સ્‍થાનિક મીડિયા અનુસાર, એમઓયુના રૂપમાં નવીનતમ ભારત-ઇઝરાયલ સંરક્ષણ સહયોગના બે પાસાં હોઈ શકે છેઃ રક્ષણાત્‍મક પ્રણાલીઓ માટે જોડાણ અને આક્રમક શષો માટે સહયોગ.

સંરક્ષણ સોદો ઇઝરાયલ એરોસ્‍પેસ ઇન્‍ડસ્‍ટ્રીઝ (IAI) એરો મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલી, રાફેલના ડેવિડના સ્‍લિંગ અને આયર્ન ડોમ, અને રાફેલ અને એલ્‍બિટના આયર્ન બીમ પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરે તેવી અપેક્ષા છે. જોકે, આ બધી ઇઝરાયલી કંપનીઓ આગામી સોદાઓ અંગે મૌન છે.

આ ઉપરાંત, રાફેલની SPICE ૧૦૦૦ માર્ગદર્શન કીટ, એલ્‍બિટ સિસ્‍ટમ્‍સની રેમ્‍પેજ એર-ટુ-ગ્રાઉન્‍ડ મિસાઇલો, આઇસબ્રેકર નેવલ ક્રુઝ મિસાઇલો અને IAIની સુપરસોનિક એર-ટુ-એર LORA મિસાઇલો માટે કરારો થવાની અપેક્ષા છે, અને કેટલાક કિસ્‍સાઓમાં પહેલાથી જ હસ્‍તાક્ષર કરવામાં આવ્‍યા છે.

ભારત મેક ઇન ઇન્‍ડિયા પહેલ હેઠળ આ શષો માટે ટેકનોલોજી ટ્રાન્‍સફર ઇચ્‍છી રહ્યું છે જેથી તેમને ૨૦૩૫ સુધીમાં સમગ્ર ભારતમાં બનાવવામાં આવનારી બહુ-સ્‍તરીય કવચ માટે તેની આગામી સુદર્શન ચક્ર મિસાઇલ સિસ્‍ટમમાં સામેલ કરી શકાય.

ગોલ્‍ડન હોરાઇઝન ખરીદવા માટે વાટાઘાટો ચાલી રહી હોઈ શકે છે, જેને સ્‍પેરો ટાર્ગેટ મિસાઇલ પરિવારમાં આગામી મોડેલ માનવામાં આવે છે. ગોલ્‍ડન હોરાઇઝન એ વિમાનમાંથી લોન્‍ચ કરવા માટે રચાયેલ શષોનો એક દુર્લભ વર્ગ છે. તેથી, મિસાઇલને ભારતીય વાયુસેનાના સુખોઈ-30MKI જેટ સાથે સરળતાથી જોડી શકાય છે.

૧,૦૦૦-૨,૦૦૦ કિમીની રેન્‍જ અને મેક ૫ સુધીની ગતિ સાથે, આ મિસાઇલ સિસ્‍ટમ ભૂગર્ભ બંકરો, મજબૂત લશ્‍કરી સ્‍થાપનો અને પરમાણુ સુવિધાઓમાં પણ પ્રવેશ કરવા માટે રચાયેલ છે. આવી ઝડપે, હાલની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ દ્વારા મિસાઇલને અટકાવવાનું અત્‍યંત મુશ્‍કેલ બની જાય છે. આનાથી તે ભારતની બ્રહ્મોસ ક્રુઝ મિસાઇલ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઝડપી બને છે, જે મેક ૩ પર મુસાફરી કરે છે અને તેને વિશ્વની સૌથી ઝડપી ઓપરેશનલ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલ માનવામાં આવે છે.