પટના,તા.૨૭: બિહારમાં રૂ.૯૨,૧૩૩ કરોડનો કોણે અને ક્‍યાં ખર્ચ કર્યો તેનો કોઈ હિસાબ નથી. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં બિહારમાં રૂ.૯૨,૧૩૩ કરોડના ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રો (UCs) બાકી હોવાને કારણે અથવા ઉપલબ્‍ધ ન હોવાને કારણે, કોમ્‍પ્‍ટ્રોલર અને ઓડિટર જનરલ (CAG) એ રાજ્‍યની નાણાકીય જવાબદારી પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

ગુરુવારે જ્‍યારે CAG એ રાજ્‍ય સરકારને રાજ્‍યના નાણાકીય બાબતો પરનો ઓડિટ રિપોર્ટ સુપરત કર્યો ત્‍યારે આ વાત પ્રકાશમાં આવી. રાજ્‍યના નાણાકીય બાબતો પરના CAGના ઓડિટ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં કુલ ૬૨,૬૩૨ ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રો (UCs) પેન્‍ડિંગ હતા જે રૂ.૯૨,૧૩૩ કરોડ હતા. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ સુધીમાં, રાજ્‍ય પાસે રૂ.૭૦,૮૭૮ કરોડના ૪૯,૪૬૯ ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રો પેન્‍ડિંગ હતા.

ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રો એ ફરજિયાત દસ્‍તાવેજો છે જે ગ્રાન્‍ટ પ્રાપ્ત કરતી સંસ્‍થાઓ દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવે છે જે પ્રમાણિત કરે છે કે તેમને આપવામાં આવેલી સરકારી ગ્રાન્‍ટનો ઉપયોગ સામાન્‍ય નાણાકીય નિયમો દ્વારા જરૂરી હેતુ માટે કરવામાં આવ્‍યો છે. CAG એ વારંવાર તેના અહેવાલોમાં મોટી સંખ્‍યામાં બાકી ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રોનો ઉલ્‍લેખ કર્યો છે, જે દર્શાવે છે કે મોટી રકમના વાસ્‍તવિક ઉપયોગના પુરાવાનો અભાવ છે, જેનાથી ઉચાપત, ડાયવર્ઝન અથવા છેતરપિડીનું જોખમ વધે છે.

સામાન્‍ય નાણાકીય નિયમો અનુસાર, જ્‍યાં પણ ચોક્કસ હેતુ માટે ગ્રાન્‍ટ આપવામાં આવે છે, ત્‍યાં સંબંધિત વિભાગીય અધિકારીઓ ઉપયોગિતા પ્રમાણપત્રો મેળવવા માટે બંધાયેલા છે. પેન્‍ડિંગ યુટિલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટ્‍સ નાણાકીય જવાબદારીનો અભાવ દર્શાવે છે, જ્‍યાં ભંડોળ યોગ્‍ય દસ્‍તાવેજી પુરાવા વિના ખર્ચવામાં આવ્‍યું છે અથવા તિજોરીમાંથી ઉપાડ છતાં ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યું નથી. આ પ્રમાણપત્રો સબમિટ ન કરવાને નાણાકીય અખંડિતતાનું ગંભીર ઉલ્‍લંઘન માનવામાં આવે છે.

CAG ના મતે, UC સબમિટ કરવામાં નિષ્‍ફળતા બિહાર ટ્રેઝરી કોડના નિયમ 271(E) નું ઉલ્‍લંઘન છે, જે નાણાકીય વર્ષના અંતના ૧૮ મહિનાની અંદર સંબંધિત દસ્‍તાવેજો સબમિટ કરવાનું ફરજિયાત બનાવે છે જેમાં ગ્રાન્‍ટ જારી કરવામાં આવે છે. બિહારના મુખ્‍ય એકાઉન્‍ટન્‍ટ જનરલના કાર્યાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્‍યું હતું કે, અમે રાજ્‍ય સરકારને તેની સ્‍થિતિ અને ખામીઓ પર પ્રકાશ પાડવા અને તાત્‍કાલિક કાર્યવાહીની જરૂર હોય તેવા ક્ષેત્રો સૂચવવા માટે નાણાકીય હિસાબો સબમિટ કર્યા છે. CAG આ ખાતાઓનું ઓડિટ કરશે અને આ વર્ષના અંતમાં ઓડિટ રિપોર્ટ સબમિટ કરશે.

જુલાઈ ૨૦૨૫માં જાહેર થયેલા CAG ઓડિટ રિપોર્ટના આધારે, વિપક્ષે ૭૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના કૌભાંડનો આરોપ લગાવ્‍યો અને ગયા વર્ષે નવેમ્‍બરમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા નીતિશ સરકાર પર નિશાન સાધ્‍યું.