નવી દિલ્‍હી,તા.૨૭: ભારતમાં સોના પર કર મુક્‍તિ અંગે એક મોટો ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. સોવરિન ગોલ્‍ડ બોન્‍ડ સ્‍કીમ (SGB) હેઠળ સેકન્‍ડરી માર્કેટમાંથી સોનું ખરીદવાના નિયમો બદલાઈ રહ્યા છે. અગાઉ, પરિપક્‍વતા પછી સેકન્‍ડરી માર્કેટમાં SGB હેઠળ સોનું ખરીદનારા અને વેચનારાઓને મૂડી લાભ કરમાંથી મુક્‍તિ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે આ નાબૂદ કરવામાં આવ્‍યું છે.

આનો અર્થ એ છે કે ૧ એપ્રિલથી, પરિપક્‍વતા પછી સેકન્‍ડરી માર્કેટમાં SGB વ્‍યવહાર કરનારા કોઈપણ વ્‍યક્‍તિ પર મૂડી લાભ કર લાગશે. આ વર્ષના બજેટમાં આ નિયમ બદલાયો છે. એક ઘ્‍ખ્‍ એ પણ આ નિયમ સમજાવ્‍યો છે.

સીએ નીતિન કૌશિક કહે છે કે એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી, કરમુક્‍ત વિકલ્‍પ ફક્‍ત તે રોકાણકારો પર લાગુ થશે જેમણે પ્રાથમિક ઇશ્‍યૂ દરમિયાન રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્‍ડિયા (RBI) દ્વારા સીધા લ્‍ઞ્‍ગ્‍ માં સબ્‍સ્‍ક્રાઇબ કર્યું હતું અને પરિપક્‍વતા સુધી તેમને રાખ્‍યા હતા. કૌશિકે સમજાવ્‍યું કે જો તમે પ્રારંભિક ઇશ્‍યૂ દરમિયાન ય્‍ગ્‍ત્‍ પાસેથી સીધા બોન્‍ડ ખરીદ્યા ન હોય, તો સરકાર પરિપક્‍વતા પર તમારા ભાવ લાભ પર કર લાદશે. તેમણે વધુમાં સમજાવ્‍યું કે આ ફેરફાર અસરકારક રીતે બે પ્રકારના રોકાણકારો બનાવે છે.

RBI પાસેથી સીધા SGB ખરીદનારાઓને પરિપક્‍વતા પર ૨.૫% વાર્ષિક વ્‍યાજ દર અને કરમુક્‍ત મૂડી લાભ મળશે.

૨.૫% વાર્ષિક વ્‍યાજ દર ચૂકવવામાં આવશે પરંતુ પરિપક્‍વતા પર લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કરને પાત્ર રહેશે. કૌશિકે ચેતવણી આપી હતી કે એકવાર બોન્‍ડ સ્‍ટોક એક્‍સચેન્‍જ દ્વારા અથવા ભેટ તરીકે પણ બદલાઈ જાય, તો કર લાભ ખોવાઈ જાય છે.

એક્‍સચેન્‍જમાંથી ડિસ્‍કાઉન્‍ટેડ દરે SGB ખરીદવાની અને તેને કરમુક્‍ત પરિપક્‍વતા લાભ માટે રાખવાની વ્‍યૂહરચના હવે નબળી પડી ગઈ છે. અસર સમજાવતા, કૌશિકે કહ્યું કે જો તમે એક્‍સચેન્‍જમાંથી રૂ.૭,૦૦૦ માં લ્‍ઞ્‍ગ્‍ ખરીદો છો અને તે રૂ.૧૧,૦૦૦ માં પરિપક્‍વ થાય છે, તો રૂ.૪,૦૦૦ નો લાભ કરપાત્ર બને છે. લાંબા ગાળાના મૂડી લાભનો દર ૧૨.૫% રહેશે.

આનો અર્થ એ છે કે પ્રતિ બોન્‍ડ રૂ.૫૦૦ નો કર. પહેલાં, આ લાભ જનતા પાસે રહેતો હતો, પરંતુ હવે તેના પર કર લાદવો પડશે. તેમણે લખ્‍યું કે આ ફેરફાર સેકન્‍ડરી માર્કેટમાંથી ડિસ્‍કાઉન્‍ટ પર SGB ખરીદવાની અને કરમુક્‍ત પરિપક્‍વતા લાભ મેળવવાની વ્‍યૂહરચના દૂર કરે છે