નવી દિલ્હી:  ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ એપ્લિકેશન્સના ઉપયોગની રીત 1 માર્ચથી કાયમ માટે બદલાઈ જવાની તૈયારીમાં છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ડિજિટલ છેતરપિંડી અને સાયબર ગુનાઓ પર લગામ કસવા માટે 'સિમ-બાઈન્ડિંગ' (SIM-Binding) નિયમ અમલી બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ નિયમ હેઠળ, WhatsApp, Telegram અને Signal જેવી OTT એપ્લિકેશન્સ હવે માત્ર તે જ ઉપકરણ પર સક્રિય રહી શકશે જેમાં ઓરિજિનલ સિમ કાર્ડ હાજર હોય. કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના નિવેદન મુજબ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે કોઈ સમજૂતી કરવામાં આવશે નહીં. આ નવા ફેરફારથી એવા લાખો યુઝર્સને મોટો ફટકો પડશે જેઓ એક જ નંબરથી અલગ-અલગ ટેબ્લેટ, લેપટોપ કે બીજા ફોનમાં WhatsApp ચલાવતા હતા, કારણ કે હવે વારંવાર વેરિફિકેશન અને સક્રિય સિમની હાજરી અનિવાર્ય બનશે.

આ નવા નિયમની સૌથી મોટી અસર 'WhatsApp Web' અને લિંક્ડ ડિવાઇસ ફીચર પર પડશે. અત્યાર સુધી યુઝર્સ એકવાર QR કોડ સ્કેન કરીને 14 દિવસ સુધી ફોન વગર પણ ડેસ્કટોપ પર WhatsApp વાપરી શકતા હતા, પરંતુ હવે અહેવાલો સૂચવે છે કે દર 6 કલાકે સિસ્ટમ ઓટોમેટિક લોગ-આઉટ થઈ શકે છે. જો તમારા ફોનમાંથી સિમ કાર્ડ કાઢી લેવામાં આવશે, તો તે જ ક્ષણે લિંક્ડ ડિવાઇસ પરથી પણ એપ અક્ષમ થઈ જશે. આ ટેકનિકલ ફેરફારને કારણે ભારતના 60 થી 80 ટકા નાના વ્યવસાયો, જેઓ ઓર્ડર લેવા અને ગ્રાહકો સાથે વાત કરવા માટે મલ્ટિ-યુઝર લોગિનનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના કામકાજમાં મોટો વિક્ષેપ આવવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ટેક કંપનીઓએ આ નિયમ સામે ગોપનીયતા અને ટેકનિકલ મર્યાદાઓના પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, પરંતુ સરકાર પોતાના નિર્ણય પર અડગ છે.

સાયબર સુરક્ષાના નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલાથી ફેક પ્રોફાઇલ અને નકલી નંબરો દ્વારા થતી છેતરપિંડીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. તપાસ એજન્સીઓ માટે ગુનેગારોના લોકેશન અને તેમની ઓળખ ટ્રેસ કરવી હવે સરળ બનશે, કારણ કે દરેક એકાઉન્ટ સીધું સક્રિય સિમ સાથે જોડાયેલું હશે. જોકે, સામાન્ય જનતા માટે આ નિયમ થોડો મુશ્કેલીભર્યો સાબિત થઈ શકે છે, ખાસ કરીને એવા લોકો માટે જેઓ વારંવાર સિમ કાર્ડ બદલે છે અથવા ઇન્ટરનેટ વગરના સેકન્ડરી ડિવાઇસ પર નિર્ભર છે. 1 માર્ચની સમયમર્યાદા નજીક આવી રહી છે ત્યારે ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ એ તમામ કંપનીઓને તેમની સિસ્ટમ અપગ્રેડ કરવા સ્પષ્ટ સૂચના આપી દીધી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ ડિજિટલ ક્રાંતિ સુરક્ષા લાવે છે કે યુઝર્સ માટે નવી આફત.