મેડ્રિડ: યુરોપમાં રહેઠાણની સમસ્યા એટલી હદે વકરી ગઈ છે કે હવે યુવા પેઢી પોતાનું આખું ઘર ખરીદવાને બદલે માત્ર એક રૂમ ખરીદવા માટે મજબૂર બની છે. છેલ્લા દાયકામાં યુરોપિયન યુનિયનમાં મિલકતોના ભાવ લોકોની આવક કરતા ૧૦% વધુ ઝડપથી વધ્યા છે. ખાસ કરીને સ્પેન, બ્રિટન અને જર્મની જેવા દેશોમાં યુવાનો માટે ઘર ખરીદવું એ જીવનનો સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે.

માત્ર ૮૦,૦૦૦ યુરોમાં ખરીદો 'પોતાનો બેડરૂમ'

સ્પેનમાં એક નવો જ બિઝનેસ મોડલ સામે આવ્યો છે. 'Habitacion.com' નામનું સ્ટાર્ટઅપ અજાણ્યા લોકો સાથે શેર કરેલા ફ્લેટમાં વ્યક્તિગત બેડરૂમ વેચી રહ્યું છે. એક આખા ફ્લેટની કિંમત લાખો યુરોમાં હોય છે, તેની સામે ૮૦,૦૦૦ યુરો (આશરે ₹૭૫ લાખ) માં માત્ર એક રૂમની માલિકી આપવામાં આવે છે. નવાઈની વાત એ છે કે આ રૂમ ખરીદવા માટે અત્યારે ૩૨,૦૦૦ થી વધુ લોકો વેઇટિંગ લિસ્ટમાં છે. રૂમ ખરીદનારાઓએ વાસણ ધોવા કે ભાગીદાર રાખવા જેવા સામાજિક પ્રશ્નોના જવાબો પણ આપવા પડે છે.

લંડનમાં મિત્રો સાથે મળીને 'ગિલ્ટ-ફ્રી' ગીરો

લંડનમાં ઘરના ભાવ આસમાને હોવાથી ત્યાંના ડેવલપર્સે "બડી અપ" (Buddy Up) જેવી યોજનાઓ શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ બે કે ત્રણ મિત્રો ભેગા મળીને સંયુક્ત રીતે ગીરો (Mortgage) લઈ શકે છે અને ઘરની માલિકી વહેંચી શકે છે. બેંકો પણ હવે 'ઝીરો-ડિપોઝિટ' ગીરો જેવી જૂની સિસ્ટમ પાછી લાવી રહી છે, જે ૨૦૦૮ ની નાણાકીય કટોકટી પછી બંધ કરી દેવામાં આવી હતી.

કેમ સર્જાઈ આવી સ્થિતિ?

નિષ્ણાતોના મતે, છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં સ્પેનમાં સરેરાશ પગાર ૨૬% વધ્યો છે તેની સામે મિલકતોના ભાવમાં ૮૧% નો તોતિંગ વધારો થયો છે. મેડ્રિડ અને બાર્સેલોના જેવા શહેરોમાં ટૂંકા ગાળાના પ્રવાસન ભાડા (Airbnb જેવી સેવાઓ) ને કારણે સામાન્ય લોકો માટે ભાડે રહેવું પણ મુશ્કેલ બન્યું છે.

ગરીબીનું નવું સ્વરૂપ?

રિયલ એસ્ટેટ કન્સલ્ટન્ટ પેટ્રિસિઓ પાલોમર કહે છે કે, "આ તમામ નવા સોલ્યુશન્સ - પછી તે રૂમ વેચવા હોય કે સંયુક્ત ગીરો - તે દર્શાવે છે કે મધ્યમ વર્ગ વધુ ગરીબ થઈ રહ્યો છે." લોકો હવે ઘરની સ્થિરતા મેળવવા માટે ઊંચા વ્યાજદર અને કાયદાકીય ગૂંચવણો સ્વીકારવા પણ તૈયાર છે.

પરિસ્થિતિ એવી છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે લાખોની બચત ન હોય, તો યુરોપમાં પોતાનું આખું ઘર હોવું એ હવે ભૂતકાળની વાત બની રહી છે.