નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ એશિયામાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા જતા સૈન્ય સંઘર્ષને રોકવા માટે ભારત સરકારે મહત્વની રાજદ્વારી દરમિયાનગીરી કરી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચી અને ઈઝરાયેલના વિદેશ મંત્રી ગિદઓન સાર સાથે ટેલિફોનિક ચર્ચા કરી છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વિસ્તારમાં વધતી હિંસા વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા માટે જોખમી છે, તેથી બંને દેશોએ સંયમ જાળવીને વાતચીતનો માર્ગ અપનાવવો જોઈએ.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે સીધા હુમલા શરૂ થતા સમગ્ર વિશ્વમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. ઈઝરાયેલી સેનાએ ઈરાનની રાજધાની તહેરાન સહિત અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા હોવાના અહેવાલ છે, જેના જવાબમાં ઈરાને પણ વળતો પ્રહાર કર્યો છે. આ ગંભીર સ્થિતિને જોતા ભારતે પોતાની 'વેઈટ એન્ડ વોચ'ની નીતિ છોડીને સક્રિય ભૂમિકા ભજવવાનું શરૂ કર્યું છે.

૧. ઈરાન સાથેની વાતચીત: વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અરાઘચી સાથેની વાતચીતમાં ક્ષેત્રની સુરક્ષા અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ભારતે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહીથી નાગરિકોની સુરક્ષા જોખમાય છે. ઈરાન તરફથી પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકા ઈઝરાયેલને ટેકો આપીને સ્થિતિ વધુ વણસાવી રહ્યું છે.

૨. ઈઝરાયેલ સાથેનો સંવાદ: બીજી તરફ, ઈઝરાયેલના વિદેશ મંત્રી ગિદઓન સાર સાથેની ચર્ચામાં જયશંકરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે યુદ્ધ કોઈ સમસ્યાનું સમાધાન નથી. ભારતે ઈઝરાયેલને 'ડી-એસ્કેલેશન' (તણાવ ઘટાડવા) માટે વિનંતી કરી છે અને કૂટનૈતિક માધ્યમો દ્વારા વિવાદ ઉકેલવા પર ભાર મૂક્યો છે.

૩. વૈશ્વિક અસર અને ભારતનો પક્ષ: વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા રિપોર્ટ્સ (જેમ કે અલ જઝીરા, સી.એન.એન. અને બી.બી.સી.) મુજબ, જો આ સંઘર્ષ લંબાય તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. ભારત માટે આ ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં લાખો ભારતીયો વસે છે અને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા આ ક્ષેત્ર પર નિર્ભર છે.

ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુ.એન.) માં પણ પોતાનો પક્ષ રાખતા કહ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ જાળવવી એ હાલની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. અમેરિકાએ આ હુમલાઓને ઈઝરાયેલનો સ્વબચાવ ગણાવ્યો છે, જ્યારે આરબ દેશોએ સંયમ રાખવા અપીલ કરી છે.

ભારત સતત બંને પક્ષોના સંપર્કમાં છે અને સ્થિતિ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યું છે.