તેહરાન:  ઈરાન અને પશ્ચિમ એશિયાના ઈતિહાસમાં એક અત્યંત નાટકીય વળાંક આવ્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત સૈન્ય ઓપરેશનમાં ઈરાનના કટ્ટરપંથી સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુની પુષ્ટિ થયા બાદ, હવે દેશની કમાન કોણ સંભાળશે તે સવાલનો અંત આવ્યો છે. અત્યાર સુધી ખામેનીના પુત્ર મોજતબા ખામેની વારસદાર બનશે તેવી પ્રબળ અટકળો હતી, પરંતુ ઈરાનની સ્ટેટ મીડિયાએ સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે વરિષ્ઠ મૌલવી અને જાણીતા ધર્મશાસ્ત્રી આયાતુલ્લાહ અલીરેઝા અરાફીને દેશના કામચલાઉ સુપ્રીમ લીડર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ૮૬ વર્ષીય ખામેનીના અવસાન બાદ સર્જાયેલી શૂન્યાવકાશને ભરવા માટે અરાફીને વચગાળાની નેતૃત્વ પરિષદમાં 'ફકીહ' (મુખ્ય ધાર્મિક સભ્ય) તરીકે સ્થાન આપીને અસ્થાયી રૂપે દેશની તમામ સુરક્ષા અને ધાર્મિક જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે.

આ ઘટનાક્રમે સમગ્ર વિશ્વમાં ભૂકંપ જેવી સ્થિતિ સર્જી દીધી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ આ હુમલાને "આતંકવાદ વિરુદ્ધની સૌથી મોટી જીત" ગણાવી છે, જેમાં ખામેની ઉપરાંત ઈરાનના સંરક્ષણ પ્રધાન અને અનેક ટોચના સૈન્ય અધિકારીઓ પણ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. ઈરાનના બંધારણ મુજબ, સુપ્રીમ લીડરની ગેરહાજરીમાં એક ત્રિ-સદસ્યીય કાઉન્સિલ શાસન ચલાવે છે, અને અરાફી હવે નવા કાયમી નેતાની પસંદગી ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાનના નિર્ણયો લેશે. તેહરાનના રાજકીય વર્તુળોમાં અરાફીને એક સંયમિત પરંતુ ચુસ્ત વિચારધારા ધરાવતા નેતા માનવામાં આવે છે, જે મુશ્કેલ સમયમાં દેશને એકજૂથ રાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

વર્તમાન સ્થિતિ અત્યંત તંગ છે કારણ કે એક તરફ ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ કાટમાળમાં ફેરવાઈ ગયા છે અને બીજી તરફ દેશની અંદર સત્તા પરિવર્તનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આયાતુલ્લાહ અરાફી સમક્ષ અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર દેશમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાનો અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ સામે વળતો પ્રહાર કરવો કે શાંતિ જાળવવી તે નક્કી કરવાનો છે. ઈરાન હવે જે માર્ગ અપનાવશે તેના પરથી જ આખા મધ્ય પૂર્વનું ભવિષ્ય નક્કી થશે. શિયા સમુદાયના ગઢ સમાન ઈરાનમાં ખામેનીના યુગનો અંત એ માત્ર એક નેતાનો અંત નથી, પરંતુ એક ક્રાંતિકારી વિચારધારા માટે મોટી કસોટી છે, જેના કેન્દ્રમાં હવે અલીરેઝા અરાફી છે.