તેહરાન: પશ્ચિમ એશિયામાં છેલ્લા ચાર દિવસથી ચાલી રહેલું સંઘર્ષ હવે પૂર્ણ કક્ષાના મહાયુદ્ધમાં ફેરવાઈ ગયું છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલા ભીષણ હુમલામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયતોલ્લાહ ખમેનેઈના મોતે વિશ્વભરના શિયા સમુદાયમાં આક્રોશ જન્માવ્યો છે. ઈરાને હવે આ હત્યાનો બદલો લેવા માટે અમેરિકી સૈન્ય મથકો અને ઈઝરાયેલ સહિત પાડોશી દેશો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા તેજ કર્યા છે.

રિયાધમાં અમેરિકી દૂતાવાસ પર હુમલો અને ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી:
સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધમાં આવેલા અમેરિકી દૂતાવાસ પર ડ્રોન હુમલો થતા વિસ્ફોટોના અવાજ સાંભળવા મળ્યા હતા અને રાજદ્વારી વિસ્તારમાં ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા હતા. આ હુમલા બાદ અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અત્યંત કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, "રિયાધમાં યુએસ એમ્બેસી પર થયેલા હુમલા અને અમેરિકી સૈનિકોની શહાદતનો કેવો બદલો લેવામાં આવશે તે દુનિયાને ટૂંક સમયમાં જોવા મળશે." અમેરિકાએ રિયાધ, જેદ્દાહ અને ધારાનમાં રહેતા પોતાના નાગરિકો માટે 'શેલ્ટર ઇન પ્લેસ' (સલામત સ્થળે રહેવા) ની નોટિફિકેશન જારી કરી છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ - વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર જોખમ:
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે (IRGC) વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વની એવી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને તમામ જહાજો માટે બંધ કરી દીધી છે. ઈરાની સૈન્યના વરિષ્ઠ સલાહકાર ઈબ્રાહિમ જબારીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ જહાજ પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને સળગાવી દેવામાં આવશે. આ જાહેરાતને પગલે વૈશ્વિક સ્તરે ઈંધણ પુરવઠો ખોરવાવાની અને આર્થિક કટોકટી સર્જાવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

સાઉદી, કતાર અને ઓસ્ટ્રેલિયન બેઝ પર હુમલા:
ઈરાને ઈઝરાયેલની સાથે સાથે કતાર, કુવૈત, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને બહેરીન પર પણ મિસાઈલ મારો કર્યો છે. સાઉદી સંરક્ષણ મંત્રાલયે રિયાધ અને અલ-ખર્જ નજીક ૮ ડ્રોન તોડી પાડ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. કતારે પણ તેના આકાશમાં મોટાભાગના ઈરાની મિસાઈલોને તોડી પાડ્યા છે. બીજી તરફ, ઓસ્ટ્રેલિયાના સંરક્ષણ પ્રધાન રિચાર્ડ માર્લેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે ઈરાને દુબઈ નજીક આવેલા અલ મિન્હાદ એર બેઝને નિશાન બનાવ્યું છે, જ્યાં ઓસ્ટ્રેલિયન સૈનિકો તૈનાત છે.

નેતન્યાહુ અને ટ્રમ્પના યુદ્ધ અંગેના મંતવ્યો:
ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ જણાવ્યું છે કે આ સંઘર્ષ 'અંતહીન યુદ્ધ' નહીં હોય, પરંતુ તેને પૂર્ણ થતા સમય લાગશે. બીજી તરફ ટ્રમ્પે આ સૈન્ય કાર્યવાહી ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયા સુધી ચાલી શકે તેવા સંકેતો આપ્યા છે. ઈઝરાયેલે લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ સાથે જોડાયેલી અલ-મનાર ટીવી ઓફિસ પર પણ બોમ્બમારો કર્યો છે.

વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને શાંતિના પ્રયાસો:
રશિયા, ચીન અને ઉત્તર કોરિયાએ અમેરિકાના આ 'પ્રી-એમ્પટિવ' (અગાઉથી કરાયેલા) હુમલાની આકરી ટીકા કરી છે. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન નેતન્યાહુ અને ખાડી દેશોના નેતાઓ સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી છે. જોકે, ઈરાને હાલમાં કોઈ પણ પ્રકારની વાટાઘાટોનો ઈનકાર કર્યો છે અને નવી સર્વોચ્ચ નેતાની પસંદગીની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. પશ્ચિમ એશિયાની આ સ્થિતિ અત્યારે વિસ્ફોટક વળાંક પર છે જે વિશ્વ શાંતિ માટે ગંભીર પડકાર બની રહી છે.