વિશ્વભરમાં હવામાનના મિજાજમાં મોટા ફેરફારોના સંકેતો મળી રહ્યા છે, જે ભારત જેવા કૃષિપ્રધાન દેશ માટે લાલબત્તી સમાન છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO) ના જણાવ્યા અનુસાર, સમુદ્રને ઠંડો રાખતી 'લા નીના'ની અસર ધીમે ધીમે ઓછી થઈ રહી છે અને તેના સ્થાને ભયાનક 'અલ નીનો' ૨૦૨૬ ના વર્ષના અંત સુધીમાં પગપેસારો કરવા તૈયાર છે. આ કુદરતી ઘટના પેસિફિક મહાસાગરની સપાટીનું પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ કરે છે, જેના પરિણામે ભારતનું ચોમાસું નબળું પડવાની અને મેદાની વિસ્તારોમાં તાપમાન ૫૦ ડિગ્રીને પાર કરવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. જો આ આગાહી સાચી ઠરશે, તો ૨૦૨૬ માનવ ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ સાબિત થઈ શકે છે.

અલ નીનોની સીધી અસર ખેડૂતોના ખેતર અને સામાન્ય માણસની થાળી પર પડશે. ભારતના ૬૦ ટકાથી વધુ પાકો ચોમાસાના વરસાદ પર નિર્ભર છે; તેથી જો વરસાદમાં ઘટાડો થશે તો ચોખા, કઠોળ અને શેરડીના ઉત્પાદનમાં જંગી ઘટાડો થશે. ખેતીમાં ઓછી ઉપજ એટલે બજારમાં અનાજની અછત અને ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં તોતિંગ વધારો. આર્થિક નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ પર્યાવરણીય સંકટ ભારતને અબજો ડોલરનું નુકસાન કરાવી શકે છે. તેલના ડબ્બાથી લઈને દૂધ સુધીની તમામ આવશ્યક ચીજોના ભાવ વધતા ફુગાવો બેકાબૂ બની શકે છે, જે સામાન્ય જનતા માટે કપરો સમય લાવશે.

માત્ર ખેતી જ નહીં, પરંતુ શહેરોમાં પાણી અને વીજળીની માંગ પણ આકાશને આંબશે. તાપમાન વધવાને કારણે નદીઓ અને ડેમોમાં પાણીનું સ્તર ઘટશે, જેનાથી પીવાના પાણીની ભારે તંગી સર્જાઈ શકે છે. હીટવેવની તીવ્રતા વધતા સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સમસ્યાઓ અને એસી-કુલરના વધુ વપરાશને કારણે પાવર ગ્રીડ પર દબાણ વધશે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગે અલ નીનો જેવી ઘટનાઓને વધુ હિંસક બનાવી દીધી છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે ભારત સરકાર જળ વ્યવસ્થાપન અને દુષ્કાળ સામે લડવા માટે અત્યારથી જ રણનીતિ ઘડવાનું શરૂ કરે, નહીંતર ૨૦૨૬ માં ગરમીનો આ પ્રકોપ જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત કરી નાખશે.