<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 4th March 2026

ભારતના આકાશમાં અદભૂત ખગોળીય ઘટના : હોળીના પર્વની સાથે જ વર્ષનું પ્રથમ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ

આસામના ગુવાહાટીથી લઈને દિલ્હી સુધીના શહેરોમાં રાત્રિના સમયે આકાશમાં 'બ્લડ મૂન' એટલે કે ઘેરા લાલ રંગનો ચંદ્ર આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યો

ભારતના આકાશમાં આજે એક અદભૂત ખગોળીય ઘટના સર્જાઈ હતી, જેમાં હોળીના પર્વની સાથે જ વર્ષનું પ્રથમ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ જોવા મળ્યું હતું. આસામના ગુવાહાટીથી લઈને દેશની રાજધાની દિલ્હી સુધીના શહેરોમાં રાત્રિના સમયે આકાશમાં 'બ્લડ મૂન' એટલે કે ઘેરા લાલ રંગનો ચંદ્ર આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યો હતો. ભારતીય સમય અનુસાર આ ગ્રહણ બપોરે 3:20 વાગ્યે શરૂ થયું હતું, પરંતુ ભારતના મોટાભાગના ભાગોમાં તે ચંદ્રદય પછી સાંજે 6:26 વાગ્યાથી દ્રશ્યમાન થયું હતું. ખાસ કરીને પૂર્વોત્તર રાજ્યો અને આંદામાન-નિકોબાર ટાપુઓમાં આ નજારો સૌથી વધુ સ્પષ્ટ અને લાંબા સમય સુધી જોવા મળ્યો હતો.

 

વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની બરાબર વચ્ચે આવે છે, ત્યારે પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્રને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દે છે, જેને પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ કહેવામાં આવે છે. આ દરમિયાન 'રેલે સ્કેટરિંગ' નામની પ્રક્રિયાને કારણે સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી પસાર થઈને વક્રીભવન પામે છે. વાતાવરણ વાદળી પ્રકાશને વિખેરી નાખે છે અને માત્ર લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતો લાલ પ્રકાશ જ ચંદ્ર સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે તે ઘેરા લાલ કે તાંબા જેવા રંગનો દેખાય છે. ખગોળશાસ્ત્રીઓના મતે, આ વખતનું ગ્રહણ ખાસ હતું કારણ કે તે વર્ષ 2026નું એકમાત્ર પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ હતું અને હવે આવી ઘટના જોવા માટે વર્ષ 2029 સુધી રાહ જોવી પડશે.

સાંસ્કૃતિક રીતે આ ઘટનાનું મહત્વ એટલા માટે વધી ગયું હતું કારણ કે તે હોળીના તહેવાર સાથે સુસંગત હતું. ગ્રહણને કારણે દેશના અનેક પ્રસિદ્ધ મંદિરો, જેમ કે તિરુપતિ બાલાજી અને મદુરાઈના મીનાક્ષી મંદિરના દ્વાર 'સૂતક કાળ'ને ધ્યાનમાં રાખીને સવારથી જ બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હી, મુંબઈ અને બેંગલુરુ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં સાંજે 6:33 થી 6:40 દરમિયાન ગ્રહણની શ્રેષ્ઠ દ્રશ્યતા નોંધાઈ હતી. આશરે 3 કલાક અને 27 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ પ્રક્રિયા રાત્રે 6:47 વાગ્યે પૂર્ણ થઈ હતી, ત્યારબાદ શ્રદ્ધાળુઓએ ધાર્મિક વિધિઓ અને સ્નાન કરીને હોળીની ઉજવણી આગળ વધારી હતી. આ અવકાશી નજારાને નિહાળવા માટે દેશભરના પ્લેનેટોરિયમમાં ખાસ ટેલિસ્કોપની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી હતી

(12:52 AM IST)