નવી દિલ્હી/વોશિંગ્ટન: પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના સૈન્ય સંઘર્ષે હવે માનવીય સંકટનું રૂપ ધારણ કર્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી છે કે ઈઝરાયેલી દળોએ ઈરાનના આગામી સુપ્રીમ લીડરની પસંદગી કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થાના કમ્પાઉન્ડ પર ભીષણ હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં ઈરાની નેતાઓના બીજા મોટા જૂથને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ઈરાની સ્ટેટ મીડિયાએ દાવો કર્યો છે કે હુમલા પૂર્વે જ ઈમારત ખાલી કરી દેવામાં આવી હતી. આ ભયાનક તણાવ વચ્ચે અમેરિકાએ ત્રણ દેશોમાં પોતાના દૂતાવાસોના તાળા મારી દીધા છે અને રાજદ્વારી સ્ટાફમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ પ્રદેશમાં વસતા હજારો અમેરિકન નાગરિકોને તાત્કાલિક દેશ છોડવા જણાવાયું છે, પરંતુ તેમની પાસે બહાર નીકળવાનો કોઈ સલામત રસ્તો બચ્યો નથી.

અત્યારે અંદાજે ૧,૫૦૦થી વધુ અમેરિકન નાગરિકોએ યુએસ સરકાર પાસે જીવ બચાવવા માટે મદદની આજીજી કરી છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ પડોશી દેશો સાથે મળીને એક સુરક્ષિત 'હવાઈ કોરિડોર' ખોલવાની જાહેરાત કરી છે જેથી ફસાયેલા વિદેશી નાગરિકોને બહાર કાઢી શકાય. જોકે, લોજિસ્ટિકલ પડકારો એટલા મોટા છે કે અમેરિકા પોતે પોતાના નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થાને ખસેડવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. યુદ્ધની આ જ્વાળાઓ વચ્ચે સામાન્ય નાગરિકો મધદરિયે અને એરપોર્ટ પર અટવાઈ પડ્યા છે, જ્યાં મિસાઈલ હુમલાનો સતત ભય તોળાઈ રહ્યો છે.

ઈઝરાયેલમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર છે, જ્યાં અમેરિકી રાજદૂત માઈક હુકાબીએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી દીધી છે કે દૂતાવાસ અત્યારે કોઈપણ પ્રકારની જમીની સ્થળાંતર સહાય (Ground Evacuation Assistance) પૂરી પાડવા માટે સક્ષમ નથી. આ નિવેદને ઈઝરાયેલમાં રહેતા અમેરિકનોમાં ભારે ફફડાટ ફેલાવી દીધો છે. ખુદ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પણ સ્વીકાર્યું છે કે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરતા પહેલા અમેરિકન નાગરિકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે કોઈ ઔપચારિક કે નક્કર યોજના તૈયાર કરવામાં આવી નહોતી. સરકારની આ ઘોર બેદરકારી હવે હજારો નિર્દોષ લોકોના જીવ જોખમમાં મૂકી રહી છે, જેમના માટે હવે ભગવાન ભરોસે રહેવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ રહ્યો નથી.

આ બદલાતી ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિએ સાબિત કરી દીધું છે કે અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેની દુશ્મનાવટ હવે પૂર્ણ સ્તરના યુદ્ધમાં ફેરવાઈ રહી છે. વિદેશી નાગરિકો અત્યારે આ ત્રણ મહાસત્તાઓના અહમ અને બદલાની આગમાં હોમાઈ રહ્યા છે. ઈરાન તરફથી વળતા પ્રહારની તૈયારીઓ અને અમેરિકાની મર્યાદિત સહાયને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં વધતી જતી અસ્થિરતા વિશ્વશાંતિ માટે મોટો પડકાર બની છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ હજારો ફસાયેલા નાગરિકોને બહાર કાઢવા માટે કેવા પગલાં ભરે છે અથવા શું આ નાગરિકો આધુનિક યુદ્ધના ઇતિહાસની સૌથી મોટી માનવીય દુર્ઘટનાનો ભોગ બનશે.