દુબઈ:

દાયકાઓથી રણની રેતીમાં સોનાની જેમ ચમકતું દુબઈ આજે ઇતિહાસના સૌથી મોટા અસ્તિત્વના સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. શનિવારે ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા બદલાલક્ષી હુમલાઓએ દુબઈના તે 'અજેય' અને 'સલામત' હોવાના દાવાઓને હચમચાવી નાખ્યા છે, જેની ઓળખ કરમુક્ત પગાર અને લક્ઝરી લાઈફસ્ટાઈલ તરીકે થતી હતી. હુમલામાં દુબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને જેબેલ અલી બંદર જેવા વ્યૂહાત્મક સ્થળો પ્રભાવિત થતા માત્ર ઇમારતોને જ નુકસાન નથી થયું, પરંતુ ચાલીસ વર્ષના લાંબા ગાળે ઉભા થયેલા વૈશ્વિક વિશ્વાસને પણ ઊંડો ફટકો પડ્યો છે. યુએઈના સંરક્ષણ મંત્રાલયે ભલે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં હોવાનું જણાવ્યું હોય, પરંતુ રોકાણકારો અને સ્થાનિકોમાં ફેલાયેલો ભય સ્પષ્ટપણે જણાઈ રહ્યો છે, કારણ કે અત્યાર સુધી મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષોથી અલિપ્ત રહેતું આ શહેર હવે સીધું જ યુદ્ધનું મેદાન બની ગયું છે.

આર્થિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, દુબઈનું અર્થતંત્ર જે ૯૮ ટકા બિન-તેલ ક્ષેત્રો જેવા કે પર્યટન અને નાણાકીય સેવાઓ પર ટકેલું છે, તેના માટે આ સ્થિતિ અત્યંત જોખમી છે. બેકર ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો આ તણાવ લાંબો ચાલશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય મૂડી ઝડપથી બીજા સુરક્ષિત દેશો તરફ વળી શકે છે. સોમવાર અને મંગળવારે શેરબજાર બંધ રહેવા અને એમેઝોનની ક્લાઉડ સેવાઓ ખોરવાતા બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં પણ ગભરાટ ફેલાયો છે. ૧૯૭૦માં જે રીતે બેરૂત પોતાની નાણાકીય રાજધાનીની છબી ગુમાવી બેઠું હતું, તેવી જ સ્થિતિ દુબઈની ન થાય તે માટે વહીવટીતંત્ર એડીચોટીનું જોર લગાવી રહ્યું છે, પરંતુ ગ્રાહકો હવે સોનાના બુલિયન અને સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે.

યુક્રેનિયન યુદ્ધ હોય કે આરબ સ્પ્રિંગ, દુબઈ હંમેશા અન્યની મુશ્કેલીઓમાં સમૃદ્ધ પરિવારો માટે આશ્રયસ્થાન બન્યું હતું, જેના કારણે ૨૦૨૪ સુધીમાં તેની વસ્તી ૧.૧ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. ગયા વર્ષે જ ૯,૮૦૦ કરોડપતિઓ અહીં સ્થાયી થયા હતા, પરંતુ વર્તમાન મિસાઈલ હુમલાઓએ તેમને પણ ભોંયરામાં છુપાઈ જવા મજબૂર કર્યા છે. જેબેલ અલી પોર્ટ પરની આગ અને બુર્જ અલ અરબ પાસે પડેલા મિસાઈલના ટુકડાઓ એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઉઠતી લહેર હવે દુબઈના કિનારે તબાહી મચાવી શકે છે. જો ખાનગી બેંકો અને મોટી હેજ ફંડ કંપનીઓ પોતાની હાજરી પર પુનર્વિચાર કરવાનું શરૂ કરશે, તો દુબઈના ભવિષ્યનો રોડમેપ ધરમૂળથી બદલાઈ શકે છે.