સ્વીડન સરકારે અને તેમની મધ્યસ્થ બેંકે નાગરિકોને સાવચેત કર્યા છે કે યુદ્ધ, સાયબર હુમલા કે અન્ય કટોકટીના સમયે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ ખોરવાઈ શકે છે. આથી ખોરાક, દવા અને ઈંધણ જેવી જીવનજરૂરી વસ્તુઓ ખરીદવા માટે ઘરમાં ઓછામાં ઓછા એક અઠવાડિયા ચાલે તેટલી રોકડ રકમ અચૂક રાખવી.

સ્વીડન અને નોર્વે જેવા સ્કેન્ડિનેવિયન દેશો ડિજિટલ પેમેન્ટ અને કેશલેસ (રોકડમુક્ત) અર્થવ્યવસ્થા તરફ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા હતા. વર્ષ ૨૦૧૮ માં સ્વીડનની મધ્યસ્થ બેંકના એક પૂર્વ ડેપ્યુટી ગવર્નરે આગાહી કરી હતી કે વર્ષ ૨૦૨૫ સુધીમાં સ્વીડન સંપૂર્ણપણે કેશલેસ દેશ બની જશે. પરંતુ રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને વધતા જતા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવને કારણે સ્વીડનની સરકારે પોતાની સુરક્ષા નીતિઓ અને નાણાકીય વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર કરવાની ફરજ પડી છે.

સ્વીડનની મધ્યસ્થ બેંક 'રિક્સબેંક' અને દેશના સંરક્ષણ મંત્રાલયે નાગરિકોની સુરક્ષા માટે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. તાજેતરમાં સ્વીડન સરકારે દરેક ઘરમાં "જો કટોકટી અથવા યુદ્ધ આવે તો" નામની એક વિશેષ પુસ્તિકા મોકલાવી છે. આ માર્ગદર્શિકામાં લોકોને સ્પષ્ટ સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓએ વ્યવહારમાં નિયમિતપણે રોકડનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. 

આ ઉપરાંત, ભવિષ્યની કોઈપણ કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે ઘરમાં અલગ અલગ મૂલ્યની ચલણી નોટોના રૂપમાં ઓછામાં ઓછા એક સપ્તાહ સુધી ચાલે તેટલી રોકડ અનામત રાખવી જોઈએ.

આ સાવચેતી પાછળનું મુખ્ય કારણ ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સ અને ઈન્ટરનેટ પરનો વધુ પડતો આધાર છે. જો રશિયા અથવા અન્ય કોઈ શત્રુ દ્વારા સાયબર હુમલો કરવામાં આવે, અથવા તો યુદ્ધની સ્થિતિમાં વીજળી પુરવઠો અને કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક લાંબા સમય સુધી ખોરવાઈ જાય, તો બેંકિંગ એપ્લિકેશન, ક્રેડિટ કાર્ડ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટ સેવાઓ સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ શકે છે. આવી કટોકટીની સ્થિતિમાં લોકો પાસે અનાજ, જીવનરક્ષક દવાઓ, પીવાનું પાણી અને વાહનો માટે ઈંધણ જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ખરીદવા માટે રોકડ સિવાય અન્ય કોઈ જ વિકલ્પ બચશે નહીં.

સ્વીડનની મધ્યસ્થ બેંકના ગવર્નરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે નાગરિકોએ પોતાની ચુકવણી માટેની સજ્જતા વધારવી પડશે. આ પરિસ્થિતિને ગંભીરતાથી લેતા, સ્વીડન સરકાર હવે એક નવો કાયદો પસાર કરવા પર પણ વિચાર કરી રહી છે. આ કાયદા અંતર્ગત તમામ વ્યાપારીઓ અને દુકાનદારો માટે જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના વેચાણ સામે ગ્રાહકો પાસેથી રોકડ સ્વીકારવી કાયદેસર રીતે ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે. 

આમ, સંપૂર્ણ કેશલેસ થવાના પોતાના જૂના લક્ષ્યને બાજુ પર રાખીને, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સ્વીડન ફરી એકવાર રોકડ વ્યવહારોને જીવંત કરી રહ્યું છે. *