નવી દિલ્હી:  ભારતીય રેલ્વેમાં દરરોજ લાખો મુસાફરો મુસાફરી કરે છે, પરંતુ મોટાભાગના લોકો રેલ્વે મેન્યુઅલમાં છુપાયેલા એવા નિયમોથી અજાણ હોય છે જે તેમની મુસાફરીનો અનુભવ સંપૂર્ણપણે બદલી શકે છે. ખાસ કરીને મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા અને સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને રેલ્વેએ એક અનોખો નિયમ બનાવ્યો છે. જો કોઈ મહિલા મુસાફર ફર્સ્ટ એસી  માં એકલી મુસાફરી કરી રહી હોય, તો તેની સાથેની મહિલા એટેન્ડન્ટ પાસે ભલે સેકન્ડ એસીની ટિકિટ હોય, છતાં તે રાત્રિના સમયે ફર્સ્ટ એસી કોચમાં તેની સાથે રહી શકે છે. આ નિયમ મુજબ રાત્રે ૮:૦૦ થી સવારના ૬:૦૦ વાગ્યા સુધી ટીટીઈ પણ આ એટેન્ડન્ટને ફર્સ્ટ એસીમાં પ્રવેશતા રોકી શકતા નથી, જે એકલી મુસાફરી કરતી મહિલાઓ માટે સુરક્ષાનું મોટું કવચ પૂરું પાડે છે.

રેલ્વેના આ 'સિક્રેટ' નિયમનો મુખ્ય હેતુ લાંબા અંતરની મુસાફરીમાં મહિલાઓને માનસિક શાંતિ અને પ્રોટોકોલ મુજબની સુરક્ષા આપવાનો છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું માનતા હોય છે કે જે ક્લાસની ટિકિટ હોય તે જ કોચમાં બેસવું પડે, પરંતુ એટેન્ડન્ટ માટેનો આ ખાસ અપવાદ મહિલા મુસાફરોને ઓછા ખર્ચે પ્રીમિયમ સુવિધા જેવો અનુભવ કરાવે છે. આ માટે માત્ર એટલી જ શરત છે કે એટેન્ડન્ટ પાસે માન્ય સેકન્ડ એસી ટિકિટ હોવી જોઈએ અને તે દિવસ દરમિયાન પોતાના નિર્ધારિત કોચમાં રહ્યા બાદ રાત્રે ફર્સ્ટ એસીમાં શિફ્ટ થઈ શકે છે. આ જોગવાઈ રેલ્વેની તે સંવેદનશીલતા દર્શાવે છે જે મુસાફરોની સુવિધા માટે કાગળ પર તો છે, પણ લોકો સુધી પહોંચી નથી.

માત્ર એસી કોચ જ નહીં, પરંતુ જનરલ અને સ્લીપર ક્લાસના લેડીઝ કોચમાં મુસાફરી કરતા પરિવારો માટે પણ રેલ્વેએ ઉદાર વલણ અપનાવ્યું છે. અવારનવાર એવા કિસ્સાઓ બને છે કે મહિલા કોચમાં પુરૂષોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ હોવાને કારણે બાળકોને લઈને વિવાદ થતો હોય છે. રેલ્વેના નિયમ મુજબ, જો કોઈ મહિલા સાથે ૧૨ વર્ષથી ઓછી ઉંમરનું બાળક હોય, તો તે બાળક નિર્ભયતાથી મહિલા કોચમાં મુસાફરી કરી શકે છે. આ નિયમ માતાઓ માટે મુસાફરીને વધુ સરળ બનાવે છે કારણ કે તેમને તેમના નાના પુત્રોને અલગ કોચમાં મોકલવાની ચિંતા રહેતી નથી. રેલ્વેના આ અધિકારો વિશેની જાગૃતિ મુસાફરોને ટીટીઈ સાથેના બિનજરૂરી ઘર્ષણથી બચાવી શકે છે અને મુસાફરીને વધુ યાદગાર બનાવી શકે છે.