બેઇજિંગ: વિશ્વભરમાં ડાયાબિટીસને એક એવો રોગ માનવામાં આવે છે જે એકવાર લાગુ પડે પછી જીવનભર પીછો છોડતો નથી. પરંતુ, ચીની વૈજ્ઞાનિકોએ તબીબી જગતમાં એક એવો ‘ચમત્કાર’ કર્યો છે જેણે આ માન્યતાને પાયામાંથી હચમચાવી દીધી છે. અત્યાધુનિક ‘સ્ટેમ-સેલ થેરાપી’નો ઉપયોગ કરીને વૈજ્ઞાનિકોએ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસને સંપૂર્ણપણે ઉલટાવી દેવામાં (Reverse) સફળતા મેળવી છે. આ સફળ પ્રયોગ બાદ દર્દીને હવે બ્લડ સુગર નિયંત્રિત કરવા માટે કોઈ ઇન્સ્યુલિન ઇન્જેક્શન કે ભારે દવાઓની જરૂર રહેશે નહીં.
શું છે આ જાદુઈ ‘સ્ટેમ-સેલ થેરાપી’?
આ પ્રક્રિયામાં દર્દીના પોતાના જ શરીરમાંથી સ્ટેમ સેલ લેવામાં આવે છે. પ્રયોગશાળામાં આ કોષોને રી-પ્રોગ્રામ કરીને સ્વાદુપિંડના એવા કોષોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે જે કુદરતી રીતે ઇન્સ્યુલિન બનાવી શકે. એકવાર આ કોષો તૈયાર થઈ જાય, પછી તેને દર્દીના શરીરમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવે છે. આ નવા કોષો શરીરમાં લોહીના પ્રવાહ સાથે જોડાઈને સ્વાદુપિંડ (Pancreas) ની જેમ કાર્ય કરવાનું શરૂ કરે છે અને જરૂર મુજબ જાતે જ ઇન્સ્યુલિન મુક્ત કરે છે.
ઇન્સ્યુલિનની પીડામાંથી મળશે કાયમી મુક્તિ
ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે દરરોજ ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન લેવા અત્યંત પીડાદાયક હોય છે. ચીનના આ પ્રયોગમાં જે દર્દી પર પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું, તેને હવે બાહ્ય ઇન્સ્યુલિનની બિલકુલ જરૂર પડતી નથી. આ સફળતાને ‘રિજનરેટિવ મેડિસિન’ (પુનર્જીવિત દવા) ના ક્ષેત્રમાં એક નવા યુગની શરૂઆત માનવામાં આવી રહી છે. જો આ ટેકનોલોજી મોટા પાયે અમલમાં આવશે, તો ડાયાબિટીસની દવાઓ બનાવતી ફાર્મા કંપનીઓના અબજો ડોલરના બિઝનેસમાં મોટું ગાબડું પડી શકે છે.
ભવિષ્યમાં દરેક દર્દી સુધી પહોંચશે આ સારવાર?
જોકે, આ પ્રક્રિયા જટિલ છે અને તેમાં સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે દર્દીનું શરીર આ નવા કોષોને સ્વીકારે. હાલમાં ચીની ડોકટરો આ પ્રક્રિયા પર ઝીણવટભરી દેખરેખ રાખી રહ્યા છે જેથી કોઈ ગૂંચવણ ઊભી ન થાય. આ સફળતા બાદ એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે કે આગામી સમયમાં ડાયાબિટીસ હવે અસાધ્ય રોગ નહીં રહે, પણ એક સામાન્ય સારવારથી મટી શકે તેવો રોગ બની જશે.