નવી દિલ્‍હી તા.૫: યુએસ અને ઈરાન વચ્‍ચે વધતા લશ્‍કરી તણાવને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ કરવાની ધમકી આપી છે, જે વિશ્વના લગભગ ૨૦% ક્રૂડ ઓઈલ સપ્‍લાય માટે મહત્‍વપૂર્ણ માર્ગ છે. આ માર્ગમાંથી LNGનો મોટો જથ્‍થો પણ પસાર થાય છે. જો આ માર્ગ અવરોધિત કરવામાં આવે તો વૈશ્વિક પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.

DBS બેંકે ચેતવણી આપી છે કે જો હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય તો બ્રેન્‍ટ ક્રૂડના ભાવ ઼૧૦૦ થી ઼૧૫૦ પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. દરમિયાન, ગોલ્‍ડમેન સેક્‍સ કહે છે કે જો સપ્‍લાય પાંચ અઠવાડિયા સુધી ખોરવાઈ જાય તો કિમતો ઼૧૦૦ સુધી પહોંચી શકે છે. દરમિયાન, બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ પહેલાથી જ ૧૩્રુ વધીને પ્રતિ બેરલ ઼૮૨ થી વધુ પહોંચી ગયું છે, જે જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૫ પછીનું તેનું સૌથી ઊંચું સ્‍તર છે. JPMorgan Chase અને Bernstein એ પણ કહ્યું છે કે જો સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે તો ભાવ ડોલર૧૦૦ થી ઉપર વધી શકે છે.

ભારત તેની લગભગ ૫૦% તેલ આયાત માટે આ માર્ગ પર આધાર રાખે છે. હોર્મુઝ માર્ગ દ્વારા દરરોજ આશરે ૨.૬ મિલિયન બેરલ તેલ ભારતમાં આવે છે. ભારત જેવા આયાત-આધારિત દેશો માટે લાંબા સમય સુધી પુરવઠામાં વિક્ષેપ વિનાશક બની શકે છે. ING ગ્રુપ અનુસાર, તેલના ભાવમાં માત્ર ૧૦%  વધારો ઉભરતા અર્થતંત્રોની ચાલુ ખાતાની ખાધમાં ૦.૪૦ થી ૦.૬૦ ટકાનો વધારો કરી શકે છે. આ ફુગાવા અને આર્થિક વૃદ્ધિ બંને પર દબાણ લાવશે.

યુએસ સૈદ્ધાંતિક રીતે તેના વ્‍યૂહાત્‍મક પેટ્રોલિયમ અનામતનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ વિશ્‍લેષકો માને છે કે જો કટોકટી વધશે, તો આ પગલું પણ નુકસાનને સરભર કરવા માટે પૂરતું નહીં હોય. નિષ્‍ણાંતો કહે છે કે તેલના ભાવની દિશા હાલમાં સંપૂર્ણપણે યુએસ-ઈરાન તણાવ પર આધારિત છે. જ્‍યાં સુધી સામાન્‍યતાના સ્‍પષ્ટ સંકેતો ન મળે ત્‍યાં સુધી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા રહી શકે છે અને બજારમાં અસ્‍થિરતા ચાલુ રહી શકે છે.