વોશિંગ્ટન, તા. ૦૫: મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષની અસર હવે સમગ્ર વિશ્વના રસોડા અને વાહન વ્યવહાર પર પડવાની શક્યતા છે. વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ ગણાતા 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ'માં શિપિંગ સુરક્ષા જોખમાતા વ્હાઇટ હાઉસે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે જાહેરાત કરી છે કે, જો જરૂર પડશે તો અમેરિકી નૌકાદળ (US Navy) પર્સિયન ગલ્ફમાંથી પસાર થતા ઓઇલ ટેન્કરોને પોતાની સુરક્ષા હેઠળ રસ્તો પાર કરાવશે (એસ્કોર્ટ કરશે).
ઈરાન સામે ચાલી રહેલા 'ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી'ને કારણે આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગમાં તણાવ ચરમસીમાએ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એવો રસ્તો છે જ્યાંથી વિશ્વનો ૨૦ ટકા તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે. જો ઈરાન આ માર્ગ રોકવાનો પ્રયાસ કરે તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર ખોરવાઈ શકે છે. આ જોખમને જોતા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પહેલાથી જ ક્રૂડ કેરિયર્સ અને કાર્ગો જહાજો માટે 'પોલિટિકલ રિસ્ક ઇન્સ્યોરન્સ' (રાજકીય જોખમ વીમો) પૂરો પાડવાની જાહેરાત કરી છે, જેથી શિપિંગ કંપનીઓ ડર્યા વિના કામ કરી શકે.
અમેરિકાનો વિશ્વાસ: ઈરાનનો પ્રભાવ ઘટશે
વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર, આ સૈન્ય કાર્યવાહીથી અંતે તો ઉર્જા બજારને ફાયદો થશે. લેવિટે દાવો કર્યો છે કે, "આ કાર્યવાહી બાદ ઈરાન હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવી શકશે નહીં કે ઉર્જાના મુક્ત પ્રવાહને રોકી શકશે નહીં." અમેરિકી પ્રશાસનને વિશ્વાસ છે કે તેમની આર્થિક અને ઉર્જા ટીમો કોઈપણ આંચકાને શોષવા માટે સજ્જ છે.
બજારની સ્થિતિ
યુદ્ધના ભણકારા વાગતા જ શરૂઆતમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ અમેરિકાએ જ્યારે સુરક્ષાની ખાતરી આપી ત્યારે ભાવમાં ફરી ઘટાડો અને સ્થિરતા જોવા મળી છે. ભારત જેવા દેશો જે તેલની આયાત પર નિર્ભર છે, તેમના માટે આ દરિયાઈ સુરક્ષા અત્યંત મહત્વની સાબિત થશે.