તાશ્કંદ:વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના બજારમાં અત્યારે ઉથલપાથલનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે સોનાની ખરીદીમાં ચીન અને અમેરિકા જેવી મહાસત્તાઓ મોખરે હોય છે, પરંતુ વર્ષ ૨૦૨૬ના જાન્યુઆરી મહિનામાં એક નાનકડા મુસ્લિમ દેશ ઉઝબેકિસ્તાને દુનિયાને ચોંકાવી દીધી છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) ના તાજા અહેવાલ મુજબ, ઉઝબેકિસ્તાન જાન્યુઆરીમાં વિશ્વનો સૌથી મોટો સોનાનો ખરીદદાર દેશ બનીને ઉભર્યો છે.
  અહેવાલના આંકડા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૫ના વર્ષમાં વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો દર મહિને સરેરાશ ૨૭ ટન સોનું ખરીદતી હતી, પરંતુ જાન્યુઆરી ૨૦走૬ માં આ ખરીદી ઘટીને માત્ર ૫ ટન રહી ગઈ છે. આ લગભગ ૮૦ ટકાનો ધરખમ ઘટાડો સૂચવે છે. આ મંદી વચ્ચે પણ ઉઝબેકિસ્તાને એકલા હાથે ૯ ટન સોનાની ખરીદી કરીને સૌને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા છે. બીજી તરફ, રશિયા આ સમયગાળામાં સોનાના સૌથી મોટા વેચનાર તરીકે બહાર આવ્યું છે.
  નિષ્ણાતોના મતે, વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના વધતા ભાવ અને બદલાતી આર્થિક નીતિઓને કારણે ઘણી મોટી બેંકોએ સોનામાં રોકાણ કરવાનું ટાળ્યું છે. જોકે, ઉઝબેકિસ્તાન જેવો દેશ પોતાના વિદેશી મુદ્રા ભંડારને મજબૂત કરવા માટે સોનાના સંગ્રહ પર ભાર આપી રહ્યો છે. રશિયા દ્વારા કરવામાં આવેલું મોટું વેચાણ પણ યુદ્ધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને કારણે ઉભી થયેલી નાણાકીય જરૂરિયાતો તરફ ઈશારો કરે છે.
  કેન્દ્રીય બેંકોની ખરીદીમાં આવેલો આ ઘટાડો આવનારા સમયમાં સોનાના ભાવમાં વધઘટ લાવી શકે છે. ભારત જેવા દેશોમાં જ્યાં સોનાનો મોટો વપરાશ છે, ત્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થતી આ હિલચાલની સીધી અસર સ્થાનિક ઝવેરી બજાર પર જોવા મળી શકે છે. હાલમાં ઉઝબેકિસ્તાનનો આ 'ગોલ્ડન પ્લાન' આખી દુનિયામાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.