દુબઈ: વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ અને વ્યસ્ત ગણાતા દરિયાઈ માર્ગ 'Strait of Hormuz' (હર્મુઝ જલડમરુમધ્ય) માં શુક્રવારે થયેલા એક ભયાનક મિસાઈલ હુમલાએ સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ની ટગબોટ 'મુસાફ્ફા 2' (Musaffa 2) મિસાઈલની ચપેટમાં આવતા જ તેમાં પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો હતો અને જોતજોતામાં તે સમુદ્રના પેટાળમાં ડૂબી ગઈ હતી. આ ઘટનાને પગલે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ચિંતાના વાદળો છવાયા છે.
હુમલાની ભયાનકતા અને બચાવ કામગીરી
પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ, યુએઈની આ ટગબોટ અગાઉ મિસાઈલ હુમલાથી ક્ષતિગ્રસ્ત થયેલા કન્ટેનર જહાજ 'સફીન પ્રેસ્ટિજ'ની મદદ કરવા માટે જઈ રહી હતી. મદદ પહોંચાડે તે પહેલા જ ટગબોટ પર એક પછી એક બે મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી. વિસ્ફોટ એટલો ભયાનક હતો કે જહાજમાં તુરંત ભીષણ આગ લાગી ગઈ હતી. જહાજમાં સવાર કુલ 7 સભ્યોમાંથી ભારત અને ફિલિપાઈન્સના નાવિકો સહિત 4 લોકોનો જીવ બચી ગયો છે, પરંતુ 3 ઇન્ડોનેશિયન નાવિકો હજુ પણ ગુમ છે. ઈજાગ્રસ્તોને હાલ ઓમાનની હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે.
શા માટે આ રૂટ દુનિયા માટે મહત્વનો છે?
હર્મુઝની ખાડી એ વિશ્વનો એવો માર્ગ છે જ્યાંથી દુનિયાના કુલ તેલ પુરવઠાનો 20 ટકા હિસ્સો પસાર થાય છે. તાજેતરમાં ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર થયેલા હુમલા બાદ ઈરાને આ માર્ગ બંધ કરવાની ધમકી આપી હતી. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ વિસ્તારમાં હુમલાઓ ચાલુ રહેશે, તો ભારત સહિત અનેક દેશોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે અને ગંભીર ઊર્જા સંકટ સર્જાઈ શકે છે.
યુદ્ધની સ્થિતિ અને ભારત પર અસર
ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતા જતા તણાવને કારણે દરિયામાં હવે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ભારત માટે આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે કારણ કે આપણી તેલની આયાતનો મોટો હિસ્સો આ રસ્તેથી જ આવે છે. જો આ હુમલાઓ વધશે, તો માલસામાનના પરિવહનનો ખર્ચ વધશે જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર મોંઘવારી સ્વરૂપે પડશે. હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સેના અને સર્ચ ઓપરેશનની ટીમો ગુમ થયેલા નાવિકોની શોધખોળ કરી રહી છે.