મુંબઈ : સહારા ઇન્ડિયા પરિવાર માટે કાનૂની મોરચે વધુ એક માઠા સમાચાર આવ્યા છે. સિક્યોરિટીઝ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (SAT) એ સેબી (SEBI) ના 2018 ના તે ઐતિહાસિક આદેશને યથાવત રાખ્યો છે, જેમાં સહારા ઇન્ડિયા કોમર્શિયલ કોર્પોરેશન (SICCL) ને રોકાણકારો પાસેથી ગેરકાયદેસર રીતે એકત્ર કરેલા ₹14,106 કરોડ પરત કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદાથી સહારાના લાખો રોકાણકારોમાં ન્યાયની આશા જાગી છે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
આ વિવાદ સહારા દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા 'ઓપ્શનલી ફુલ્લી કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ' (OFCDs) સાથે જોડાયેલો છે. કંપનીએ વર્ષ 1998 થી 2008 દરમિયાન લગભગ 1.98 કરોડ રોકાણકારો પાસેથી જંગી ભંડોળ એકત્ર કર્યું હતું. સહારાનો દાવો હતો કે આ 'પ્રાઈવેટ પ્લેસમેન્ટ' છે અને તેના પર સેબીનો કોઈ અધિકાર નથી. જોકે, ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે 50 થી વધુ વ્યક્તિઓને ઓફર કરવામાં આવે ત્યારે તેને 'પબ્લિક ઇશ્યૂ' ગણવામાં આવે છે. અહીં તો કરોડો લોકો સામેલ હતા, જે સીધો નિયમોનો ભંગ છે.
પુરાવા વગરના દાવા ન ચાલ્યા
ટ્રાયલ દરમિયાન સહારાએ એવી દલીલ કરી હતી કે તેમણે મોટાભાગના રોકાણકારોને પૈસા પરત કરી દીધા છે. પુરાવા તરીકે કંપનીએ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટનું સર્ટિફિકેટ રજૂ કર્યું હતું. પરંતુ SAT એ આ દલીલને ફગાવી દેતા કહ્યું કે, આટલા મોટા પાયે રિફંડ આપ્યા હોવાના કોઈ વિશ્વસનીય કે નક્કર પુરાવા કંપની રજૂ કરી શકી નથી. માત્ર કાગળ પરના પ્રમાણપત્રો કરોડો રોકાણકારોના હિત સામે પૂરતા નથી.
સેબીના પાવર અને ભવિષ્યની કાર્યવાહી
ત્રણ સભ્યોની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે કંપનીએ સ્ટોક એક્સચેન્જ કે સેબી પાસેથી જરૂરી મંજૂરીઓ લીધી નહોતી, તેથી સેબીને આ મામલે કાર્યવાહી કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. આ આદેશ બાદ હવે કંપનીએ રોકાણકારોના નાણાં 15% વ્યાજ સાથે પરત કરવા પડશે. સાથે જ, સેબીએ કંપનીના કેટલાક વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પર સિક્યોરિટીઝ માર્કેટમાં પ્રવેશ કરવા પર જે પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, તેને પણ ટ્રિબ્યુનલે યોગ્ય ઠેરવ્યો છે.