નવી દિલ્હી, તા.૧૧: પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયેલા છે અને પરિસ્થિતિ ગમે ત્યારે વણસી શકે તેમ છે, તેમ છતાં દિલ્હીમાં ગલ્ફ દેશોના વિઝા પ્રોસેસિંગ સેન્ટરોની બહાર દ્રશ્યો કંઈક અલગ જ છે. અહીં ડર કરતાં "ભૂખ" અને "જવાબદારી"નો પક્ષ ભારે દેખાઈ રહ્યો છે. સેંકડો કામદારો હાથમાં પાસપોર્ટ, મેડિકલ રિપોર્ટ અને આંખોમાં ઉજ્જવળ ભવિષ્યના સપના લઈને કતારમાં ઉભેલા જોવા મળે છે. તેમના માટે સરહદ પરનો વિવાદ ઘરના ખાલી પડેલા અનાજના ડબ્બા અને બહેનના લગ્ન જેવી ચિંતાઓ સામે ગૌણ બની ગયો છે.
પગારનો મોટો તફાવત: મજબૂરીનું મુખ્ય કારણ
ભારતમાં મર્યાદિત તકો અને ઓછા વેતનને કારણે શ્રમિકો જોખમ ખેડવા તૈયાર છે. બિહારના દિલીપ યાદવ જણાવે છે કે, "અહીં મહિને માંડ 10,000 રૂપિયા મળે છે, જ્યારે દુબઈમાં 45,000 રૂપિયાની સાથે રહેવા-જમવાની સુવિધા અને ઓવરટાઇમ મળે છે. જો આપણે કમાઈશું નહીં, તો યુદ્ધ વગર પણ અહીં ભૂખમરાથી મરી જઈશું." કામદારોમાં એવી પણ માન્યતા છે કે મિસાઈલો અને બોમ્બ મોટી ઈમારતો પર પડે છે, મજૂર શિબિરો (લેબર કેમ્પ) સુરક્ષિત હોય છે.
પરિવારના સપનાઓનો બોજ
ઝારખંડના ૨૨ વર્ષીય જગદીશ જેવા યુવાનો માટે વિદેશ જવું એ પસંદગી નહીં પણ અનિવાર્યતા છે. ઘરમાં વૃદ્ધ માતા અને અપરિણીત બહેનની જવાબદારી તેને ફરીથી વિઝા માટે અરજી કરવા પ્રેરે છે. જગદીશ કહે છે, "જો મોત આવવાનું હશે તો અહીં પણ આવશે, પણ જો હું ત્યાં જઈશ તો કદાચ મારા પરિવારનું ઘર બની જશે." ઘણા અરજદારોએ તો વિદેશ જવા માટે વ્યાજે પૈસા લીધા છે, જેથી હવે પાછા હટવું તેમના માટે આર્થિક રીતે અશક્ય છે.
ભરતી પ્રક્રિયા અવિરત ચાલુ
ભરતી એજન્ટોના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ છતાં અરજીઓમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. જોકે ફ્લાઇટ્સ હાલ મર્યાદિત છે, પણ વિઝા પ્રોસેસિંગની કામગીરી પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. પંજાબના સંગરુરથી આવેલા હેવી ડ્યુટી ડ્રાઈવર જગજીત સિંહ કહે છે કે વિદેશમાં જે વીમો અને હોસ્પિટલ સુવિધાઓ મળે છે, તે ભારતમાં ડ્રાઈવરો માટે સ્વપ્ન સમાન છે.
આંકડા શું કહે છે?
હાલમાં લગભગ 90 લાખ ભારતીયો ગલ્ફ દેશોમાં સ્થાયી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, માર્ચના પ્રથમ સપ્તાહમાં અસ્થિરતાને કારણે અંદાજે 52,000 ભારતીયો પરત ફર્યા છે, છતાં નવી અરજીઓનો ધસારો એ વાતની સાબિતી છે કે ભારતીય શ્રમિકો માટે આર્થિક સુરક્ષા એ ભૌગોલિક તણાવ કરતાં વધુ પ્રાથમિકતા ધરાવે છે.