ચિત્તોડગઢ, તા.૧૨: રાજસ્‍થાનના ચિત્તોડગઢ જિલ્લાના માંડફિયામાં આવેલા પ્રખ્‍યાત સાંવલિયા સેઠ મંદિરમાં ફરી એકવાર ભક્‍તો તરફથી શ્રદ્ધાનો વરસાદ જોવા મળ્‍યો. મંદિરના માસિક તિજોરી ગણતરીના સાતમા અને અંતિમ તબક્કામાં કરોડો રૂપિયાના દાનનો ખુલાસો થયો. મંદિર વહીવટીતંત્રના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ વખતે તિજોરીને ૩૬ કરોડ ૫૭ લાખ ૮૭ હજાર ૬૪૨ રૂપિયા મળ્‍યા. વધુમાં, મંદિર વહીવટીતંત્રે દાન ખંડમાં અને ઓનલાઇન દાન દ્વારા ૧૦,૪૫,૨૮૨ રૂપિયા પ્રાપ્ત કર્યાની જાણ કરી.

ભક્‍તોએ મોટી માત્રામાં સોનું અને ચાંદીનું દાન પણ કર્યું. વસ્‍તી ગણતરી દરમિયાન, ૨ કિલો ૯૬૭ ગ્રામ (૪૮૦ મિલિગ્રામ) સોનું અને ૧૫૨ કિલો ૬૦૯ ગ્રામ ચાંદી દાન તરીકે પ્રાપ્ત થઈ. આનાથી કુલ દાનની રકમ રૂ.૪૬૫.૮ મિલિયનથી વધુ થાય છે. ચાલો જાણીએ કે આ મંદિરમાં કયા દેવતાની પૂજા થાય છે અને શા માટે વેપારી સમુદાય તેના પર ઊંડી શ્રદ્ધા ધરાવે છે.

સાંવલિયા શેઠ કયા

દેવતાનું મંદિર છે? 

સાંવલિયા શેઠ મંદિરમાં ભગવાન કળષ્‍ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. અહીં સ્‍થાપિત કળષ્‍ણની મૂર્તિ શ્‍યામ રંગની છે, તેથી ભક્‍તો તેમને પ્રેમથી સાંવલિયા શેઠ કહે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન કળષ્‍ણ અહીં તેમના ભક્‍તોની બધી ઇચ્‍છાઓ પૂર્ણ કરે છે અને તેમને સંપત્તિ અને સમળદ્ધિથી આશીર્વાદ આપે છે.

સાંવલિયા શેઠ મંદિર કેવી રીતે બનાવવામાં આવ્‍યું હતું? : લોકવાયકા અનુસાર, ૧૮૪૦ માં, ભોલારામ ગુર્જર નામના ગોપાલે ભગવાન કળષ્‍ણના સાંવલિયા સ્‍વરૂપનું સ્‍વપ્‍ન જોયું. ભગવાને તેમને પ્રગટ કર્યા કે તેમને બાગુંડ ગામના એક સ્‍થળે ભૂગર્ભમાં દફનાવવામાં આવ્‍યા છે. ભોલારામે આ વાત ગ્રામજનો સાથે શેર કરી. જ્‍યારે આ સ્‍થળનું ખોદકામ કરવામાં આવ્‍યું ત્‍યારે ભગવાન કળષ્‍ણની ત્રણ સુંદર અને મનમોહક મૂર્તિઓ મળી આવી. એવું કહેવાય છે કે ત્રણ મૂર્તિઓમાંથી એક માંડફિયા ગામમાં સ્‍થાપિત કરવામાં આવી હતી. પાછળથી, આ સ્‍થાન પર એક ભવ્‍ય મંદિર બનાવવામાં આવ્‍યું હતું, જે આજે સાંવલિયા સેઠ મંદિર તરીકે ઓળખાય છે.

મંદિરનું ધાર્મિક મહત્‍વઃ સાંવલિયા સેઠ મંદિર રાજસ્‍થાનના સૌથી પ્રખ્‍યાત કળષ્‍ણ મંદિરોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. ચિત્તોડગઢ-ઉદયપુર હાઇવે પર માંડફિયા ગામમાં સ્‍થિત, તે માત્ર રાજસ્‍થાન જ નહીં પરંતુ મધ્‍યપ્રદેશ, ગુજરાત, દિલ્‍હી અને અન્‍ય રાજ્‍યોમાંથી પણ મોટી સંખ્‍યામાં ભક્‍તોને આકર્ષે છે. મંદિર સંકુલ ખાસ પ્રસંગો અને તહેવારો પર મોટી સંખ્‍યામાં ભીડથી ભરાય છે.

ધાર્મિક માન્‍યતા અનુસાર, આ મંદિરમાં રહેલી મૂર્તિ ભક્‍ત મીરાબાઈ દ્વારા પૂજાતી ભગવાન કળષ્‍ણની સમાન છબી હોવાનું માનવામાં આવે છે. પાછળથી, આ મૂર્તિ જમીનમાંથી બહાર આવી, અને અહીં મંદિરની સ્‍થાપના કરવામાં આવી. ભક્‍તો માને છે કે સાંવલિયા સેઠના દરબારમાં નિષ્ઠાપૂર્વક પ્રાર્થના કરવાથી વ્‍યવસાયમાં વળદ્ધિ, નાણાકીય સમળદ્ધિ અને જીવનની મુશ્‍કેલીઓમાંથી રાહત મળે છે. આ જ કારણ છે કે વેપારી સમુદાય આ મંદિર પ્રત્‍યે વિશેષ શ્રદ્ધા રાખે છે