નવી દિલ્હી:પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે વકરી રહેલા તણાવે ભારતને એક અત્યંત જટિલ રાજદ્વારી કસોટીમાં મૂકી દીધું છે. એશિયા પેસિફિક ફાઉન્ડેશનના સિનિયર ફેલો અને જાણીતા નિષ્ણાત માઈકલ કુગેલમેને ચેતવણી આપી છે કે, ભારત માટે એક તરફ ઈઝરાયેલ સાથેના મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો અને બીજી તરફ ઉર્જા સુરક્ષા માટે ઈરાન સાથેના સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું હવે લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું સાબિત થશે.  

ઈન્ડિયા ટુડે ટીવી સાથેની વાતચીતમાં કુગેલમેને જણાવ્યું હતું કે, ભારત લાંબા સમયથી 'સ્ટ્રેટજિક ઓટોનોમી' એટલે કે વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાના સિદ્ધાંત પર ચાલે છે, જેમાં તે કોઈ પણ જૂથમાં જોડાયા વગર પોતાના હિતોને પ્રાધાન્ય આપે છે. જોકે, વર્તમાન યુદ્ધની સ્થિતિમાં ભારતની આ નીતિની આકરી કસોટી થઈ રહી છે. એક તરફ ભારતને આધુનિક શસ્ત્રો અને ટેકનોલોજી માટે ઈઝરાયેલની જરૂર છે, તો બીજી તરફ હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીમાં જહાજોની અવરજવર અને ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા માટે ઈરાન સાથેના સંબંધો અત્યંત મહત્વના છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ભારત અત્યારે મુશ્કેલીમાં છે કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં કોઈ પણ મોટો વિસ્ફોટ સીધી રીતે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને અસર કરે છે. જો યુદ્ધ લાંબુ ચાલે અને ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ કડક કરે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ અને એલપીજી ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ભારતને સાવચેતીપૂર્વક કદમ ઉઠાવવા અને જરૂરી ભાગીદારી જાળવી રાખવા માટે મોટી રાજદ્વારી મહેનત કરવી પડી રહી છે.
જોકે, તણાવની વચ્ચે એક આશાનું કિરણ પણ દેખાયું છે. અહેવાલો મુજબ, ઈરાને ભારતીય જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને તેમના ઈરાની સમકક્ષ વચ્ચે થયેલી વાતચીત બાદ આ છૂટછાટ મળી હોવાનું કહેવાય છે. તેમ છતાં, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના વધતા દબાણ વચ્ચે ભારત કેવી રીતે પોતાનો રસ્તો કાઢે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે