રાજકોટ : વૈશ્વિક સ્તરે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ અને ગેસ બજારમાં ભારે અનિશ્ચિતતા જોવા મળી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં સામાન્ય માણસ હવે રસોઈ માટે પરંપરાગત LPG સિલિન્ડરના બદલે ઇન્ડક્શન કૂકટોપ તરફ વળી રહ્યો છે. પરંતુ સવાલ એ થાય કે શું વીજળીના બિલમાં વધારો થશે? ચાલો, રસોઈના આ બંને માધ્યમોના ખર્ચનું ચોક્કસ ગણિત સમજીએ.
સામાન્ય રીતે ૨૦૦૦ વોટનું ઇન્ડક્શન કૂકટોપ જો મહત્તમ સ્તર પર એક કલાક ચલાવવામાં આવે તો તે અંદાજે ૨ યુનિટ વીજળી વાપરે છે. જો વીજળીનો દર સરેરાશ ₹૮ પ્રતિ યુનિટ ગણીએ, તો ઇન્ડક્શન પર ૧ કલાક રસોઈ કરવાનો ખર્ચ અંદાજે ₹૧૬ જેટલો થાય છે.
 
LPG ગેસનું ગણિત શું કહે છે?
ભારતમાં હાલમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામનું ઘરેલું સિલિન્ડર અંદાજે ₹૯૧૩ માં મળે છે. આ મુજબ ૧ કિલો ગેસની કિંમત લગભગ ₹૬૪.૨૯ થાય. જો તમે બે બર્નર વાળો ગેસ સ્ટોવ એક કલાક માટે ચલાવો છો, તો તે અંદાજે ૦.૩૦ કિલો ગેસ વાપરે છે. એટલે કે ૧ કલાક રસોઈ કરવાનો ખર્ચ અંદાજે ₹૧૯ થી ₹૨૦ ની વચ્ચે રહે છે. આમ, સીધી રીતે જોઈએ તો ઇન્ડક્શન પર રસોઈ કરવી કલાક દીઠ ₹૩ થી ₹૪ સસ્તી પડી શકે છે.
 
બજારમાં ઇન્ડક્શનની 'હોટ' ડિમાન્ડ
દિલ્હી અને ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં ઇન્ડક્શન કૂકરની માંગમાં એકાએક વધારો નોંધાયો છે. વેપારીઓના મતે જે ઇન્ડક્શન મહિનામાં માંડ ૨-૩ વેચાતા હતા, તે હવે છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં ૧૦ થી વધુ વેચાઈ રહ્યા છે. બજારમાં ઇન્ડક્શનની કિંમત ₹૧,૨૦૦ થી શરૂ થઈને ₹૪,૦૦૦ સુધી છે, જેમાં ઘરેલું વપરાશ માટે ૧૨૦૦ થી ૧૫૦૦ વોટના કૂકર સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે.
 
PNG ગ્રાહકો માટે રાહત
આ તરફ IGL અને અન્ય ગેસ કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે PNG (પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ) નો પુરવઠો પૂરતો છે અને તેમાં કોઈ વિક્ષેપ આવવાની શક્યતા નથી. તેથી પાઇપલાઇન ગેસ વાપરતા ગ્રાહકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી. તેમ છતાં, ઉર્જા બચાવવા અને ખર્ચ ઘટાડવા માટે ઇન્ડક્શન એક ઉત્તમ વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે જો વીજળીના દર સ્થિર હોય, તો ઇન્ડક્શન પર રસોઈ કરવી લાંબા ગાળે વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.