નવીદિલ્હી: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ તેમના પગારમાં સુધારાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ૮મા પગાર પંચની ભલામણોમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું હશે? અને નવું પગાર પંચ તેમના માટે કયા ફેરફારો લાવશે? ઘણા અહેવાલો દાવો કરે છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પછી પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૩.૨૫ ગણું, ૨.૮૬ કે ૨.૨૮ ગણું હશે. જોકે, આ વાસ્તવિકતા નથી. આ શરતો, ફુગાવા અને અંદાજિત મોંઘવારી ભથ્થાના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૧.૯૦-૧.૯૨ રહેવાની શક્યતા છે. ચાલો સમજીએ કે આવું કેમ થશે અને તે પગાર પર કેટલી અસર કરશે.
જો આપણે બીજા પગાર પંચથી સાતમા પગાર પંચ સુધીના સરેરાશ પર નજર કરીએ, તો ૨૭% વધારો થયો છે. સાતમા પગાર પંચમાં કુલ પગાર વધારો ૧૪.૨૭% હતો. હવે જ્યારે ૮મા પગાર પંચની રચના થઈ ગઈ છે, ત્યારે આ વખતે સરકાર કેટલી ભલામણ કરે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વર્તમાન મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને ધ્યાનમાં લેતા, ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીમાં DA ૬૦% સુધી પહોંચી શકે છે. હાલમાં, ૫૮% મંજૂર છે. જો આ પરિસ્થિતિ સ્વીકારવામાં આવે તો, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને ૮મા પગાર પંચ હેઠળ માત્ર ૧૮% નો પગાર વધારો મળવાની શક્યતા છે. જો કે, જો પગારમાં ૨૪% નો વધારો થાય છે, તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારે હોઈ શકે છે. જો કે, આ ખૂબ જ અસંભવિત છે.
હવે ચાલો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની ચર્ચા કરીએ. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનું મૂલ્ય વર્તમાન મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને સરકાર અથવા પગાર પંચ દ્વારા નક્કી કરાયેલા પગાર વધારા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. જો પગારની ગણતરી આ રીતે કરવામાં આવે છે, તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની ગણતરી મોંઘવારી ભથ્થા અને પગાર વધારાના આધારે કરવામાં આવશે. હવે, ચાલો ધારીએ કે સામાન્ય પરિસ્થિતિઓમાં ૬૦% મોંઘવારી ભથ્થાની અપેક્ષા છે. દરમિયાન, ૧૮% નો પગાર વધારો અપેક્ષિત છે. આ સ્થિતિમાં, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.90 પર રહેશે. આ સ્થિતિમાં, નવા પગારની ગણતરી મૂળ પગારને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી ગુણાકાર કરીને કરવામાં આવશે.
નવું પગાર પંચ 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી લાગુ કરવામાં આવશે. જોકે, તેની ભલામણો પ્રાપ્ત થવામાં અને અમલમાં મૂકવામાં થોડો સમય લાગશે. ત્યારબાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે અને પગાર સુધારો કેટલો હશે. જોકે, બધું અંતિમ સ્વરૂપ મળ્યા પછી, કર્મચારીઓને 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી ચૂકવણી કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે કર્મચારીઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યા પછીના મહિનાઓની સંખ્યા માટે બાકી રકમ મળશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભલામણોને આવતા 15 થી 18 મહિના લાગી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કમિશન તેનો અંતિમ અહેવાલ રજૂ કરતા પહેલા એક વચગાળાનો અહેવાલ પણ રજૂ કરશે. જોકે, આ અહેવાલ ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં જાહેર થવાની અપેક્ષા છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે નવું પગાર પંચ લાગુ થશે ત્યારે સરકાર DA ગણતરી માટે મૂળ વર્ષમાં ફેરફાર કરી શકે છે. હાલમાં, AICPI-IW માટે આધાર વર્ષ 2016 છે, જે 2016 માં 7મા પગાર પંચ લાગુ થયા પછી બદલાઈ ગયું હતું. નિષ્ણાતો પણ માને છે કે 8મા પગાર પંચ લાગુ થયા પછી આધાર વર્ષ બદલાઈ શકે છે. આ પાછળનો તર્ક એ છે કે ફુગાવો વધી રહ્યો છે, અને આ વધતી જતી ફુગાવાને પહોંચી વળવા માટે, DA ને પણ નવા આધાર વર્ષ સાથે સમાયોજિત કરવું જોઈએ. મોંઘવારી ભથ્થા માટેનો આધાર વર્ષ 2026 હોઈ શકે તેવી શક્યતા છે.
જો 8મા પગાર પંચનો અમલ 1 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં કરવામાં આવે, તો વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મોંઘવારી ભથ્થું 60% સુધી હશે. આ પહેલાથી જ કર્મચારીઓને તેમના પગારમાં ચૂકવવામાં આવશે. જો કે, જો આધાર વર્ષ બદલાય છે, તો જૂના DA ને મર્જ કરી શકાય છે. જો કે, સરકારે હજુ સુધી ઔપચારિક રીતે આ જણાવ્યું નથી. 8મા પગાર પંચ પેનલની ભલામણો પછી જ આ નિર્ણય લેવામાં આવશે. જો આવું થાય, તો મોંઘવારી ભથ્થું શૂન્ય થઈ જશે અને મોંઘવારી ભથ્થાના 60% મૂળ પગારમાં મર્જ થઈ જશે.