નવી દિલ્હી : ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક અને સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે નીતિ આયોગે કમર કસી છે. નવી દિલ્હીમાં આયોજિત 'સ્પર્ધા કાયદાના અર્થશાસ્ત્ર' વિષય પરની ૧૧મી રાષ્ટ્રીય પરિષદને સંબોધતા નીતિ આયોગના સભ્ય રાજીવ ગૌબાએ એક મહત્વપૂર્ણ વિધાન કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે, સારી રીતે ડિઝાઇન કરાયેલા સ્પર્ધા કાયદાઓ માત્ર નિયમો નથી, પરંતુ તે બજારોનું 'નૈતિક સ્થાપત્ય' (Ethical Architecture) તૈયાર કરે છે, જે અર્થતંત્રને સાચી દિશા આપે છે.
નાના વ્યવસાયો માટે ખુલ્લા દ્વાર
રાજીવ ગૌબાએ નોંધ્યું હતું કે ભારત જેવી ઝડપથી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થામાં સ્પર્ધા કાયદાઓ અને નિયમો બહુવિધ લક્ષ્યો સિદ્ધ કરે છે. આ નિયમો બજારમાં થતી ઈજારાશાહી (Monopoly) ને અટકાવે છે, જેથી નાના વ્યવસાયો અને નવા સાહસિકોને પૂરતી તકો મળી રહે. આનાથી ભારતને વૈશ્વિક મૂલ્ય શૃંખલા (Global Value Chain) માં વધુ મજબૂતીથી એકીકૃત કરવામાં મદદ મળશે.
ડિજિટલ હાઈવે અને AI ના જોખમો
ટેકનોલોજીના યુગમાં ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અંગે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે, "ભારતનો ડિજિટલ હાઈવે ફક્ત થોડા ગણ્યાગાંઠ્યા લોકો માટે જ નહીં, પરંતુ દરેક નાગરિક માટે ખુલ્લો રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે." આ માટે ભારત પોતાના નિયમનકારી માળખાને વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સંરેખિત કરી રહ્યું છે. ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઉદય સાથે સર્જાતા નવા જોખમો અને પડકારોને પહોંચી વળવા માટે તેમણે એક નવી 'સ્પર્ધા ટૂલકિટ' વિકસાવવાની તાતી જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
નિષ્ણાતોનું મંથન
આ પરિષદમાં દેશ-વિદેશના અર્થશાસ્ત્રીઓ, કાનૂની નિષ્ણાતો અને નીતિ નિર્ધારકો એકઠા થયા હતા. AI જેવી ઉભરતી ટેકનોલોજી બજારમાં અસંતુલન ન સર્જે અને ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ થાય તે માટે કેવા કાયદાકીય ફેરફારો જરૂરી છે તે અંગે ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ મંથન આવનારા સમયમાં ભારતના વ્યાપારિક વાતાવરણને વધુ સુરક્ષિત અને ન્યાયી બનાવશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.