News of Tuesday, 17th March 2026
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ૩,૫૦૦ થી વધુ જાહેર હિતની અરજીઓ પેન્ડિંગ
કોર્ટમાં પેન્ડિંગ કેસ અંગે એક ચોંકાવનારો અહેવાલ બહાર આવ્યોઃ એક ૪૨ વર્ષ જૂનો છે... કાયદા મંત્રાલયનો અહેવાલ

નવી દિલ્હી તા.૧૭: સુપ્રીમ કોર્ટ મુખ્યત્વે બંધારણીય અર્થઘટન અને તાત્કાલિક ફોજદારી અપીલોના કેસ માટે જવાબદાર છે. જો કે, દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત હાલમાં ૩,૫૦૦ થી વધુ જાહેર હિતના દાવાઓનો બોજ ધરાવે છે. આમાંથી ૬૯૮ અરજીઓ ૧૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. સૌથી જૂની અરજીનો ૪૨ વર્ષથી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. કાયદા મંત્રાલય દ્વારા શેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, આમાંની મોટાભાગની જાહેર હિતની દાવાઓ પર્યાવરણીય, જમીન કાયદા અને કૃષિ બાબતોને લગતી છે.
૨૦૨૫ માં બંધારણીય અદાલતને સૌથી વધુ ૫૭૦ પીઆઈએલ મળી હતી. આનાથી સુપ્રીમ કોર્ટના કેસલોડમાં ૮૦,૦૦૦ થી વધુનો વધારો થયો. જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ૧,૮૭૨ પીઆઈએલનો સફળતાપૂર્વક નિકાલ કર્યો છે, પરંતુ આ બેકલોગને દૂર કરવા માટે પૂરતું નથી. કાયદા પ્રધાન અર્જુન રામ મેઘવાલે ગયા અઠવાડિયે લોકસભામાં માહિતી આપી હતી કે ૧૦ માર્ચ સુધીમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પેન્ડિંગ પીઆઈએલની કુલ સંખ્યા ૩,૫૨૫ હતી. પીઆઈએલનો નિકાલ કરવામાં સરેરાશ કેટલો સમય લાગ્યો તે અજાણ છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૧૪ પછી સૌથી વધુ પેન્ડિંગ પીઆઈએલ ૨૦૨૫માં નોંધાઈ હતી.
૨૦૨૫માં કુલ ૫૭૦ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
આ પછી ૨૦૧૯માં ૩૪૭ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
૨૦૨૦માં ૩૦૬ અને ૨૦૨૬માં ૨૯૩ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ સૌથી જૂની પીઆઈએલ ૧૯૮૪માં દાખલ કરવામાં આવી હતી.
૧૯૮૫થી અન્ય બે અરજીઓ પેન્ડિંગ છે.
આ ત્રણ અરજીઓ એમસી મહેતા વિરુદ્ધ ભારત સંઘ સાથે સંબંધિત છે.
આમાંથી બે અરજીઓ પર્યાવરણીય કાયદાઓ અને એક હાઉસિગ અને બિલ્ડિંગ મ્યુનિસિપલ કાયદાઓ સાથે સંબંધિત છે.
કોર્ટના તિરસ્કાર સાથે સંબંધિત બે પીઆઈએલ પેન્ડિંગ છે
કોર્ટના તિરસ્કાર સાથે સંબંધિત બે પીઆઈએલ - ઇકબાલ અંસાર વિરુદ્ધ કલ્યાણ સિહ જેમાં મોહમ્મદ હાશિમ (મૃતક) અને એસબી ચૌહાણ વિરુદ્ધ અસલમ ક્ભુરાનો સમાવેશ થાય છે - અનુક્રમે ૧૯૯૫ અને ૧૯૯૬થી પેન્ડિંગ છે. આ પીઆઈએલ દાખલ કરનારા ઘણા લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, જ્યારે તેમના કેસ હજુ પણ પેન્ડિંગ છે.
મોહમ્મદ હાશિમ અને હરાધન રોય (મૃત્યુ પામેલા) વિરુદ્ધ ભારત સંઘનો કેસ, જે ૧૯૯૭માં દાખલ કરાયેલી પીઆઈએલ હતી.
ઓ. ફર્નાન્ડિસ (સ્વર્ગસ્થ) વિરુદ્ધ ભારત સંઘના કિસ્સામાં, ૨૦૦૫માં દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી.
શિવસેના પક્ષ વિરુદ્ધ બી.જી. દેશમુખ (સ્વર્ગસ્થ)ના કિસ્સામાં, ૨૦૧૦માં દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી.
અરજદારોમાં આર્કિયોલોજિકલ સોસાયટી ઓફ ઈન્ડિયા, કર્ણાટકના બાગલકોટ જિલ્લાના બિલાગીના રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર; બિહાર પોલીસ એસોસિએશન; સુબ્રમણ્યમ સ્વામી વિરુદ્ધ ભારત સંઘ; મધ્યપ્રદેશ રાજ્ય વિરુદ્ધ મેધા પાટકર; ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ, બિલ્ડરો અને હોટેલિયર્સનો સમાવેશ થાય છે.
(3:40 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
