નવી દિલ્‍હી તા.૧૭: ઈરાન યુદ્ધ ભારતના IPO બજારને પણ અસર કરી શકે છે. આગામી થોડા મહિનામાં દેશમાં રૂા.૭૦,૦૦૦ કરોડના IPO લોન્‍ચ થવાની ધારણા છે. આમાં Jio પ્‍લેટફોર્મ્‍સનો IPO પણ શામેલ છે, જેને દેશનો અત્‍યાર સુધીનો સૌથી મોટો ઇશ્‍યૂ માનવામાં આવે છે. Flipkart Internet, Zepto, PhonePe અને SBI ફંડ્‍સ મેનેજમેન્‍ટ પણ IPO લોન્‍ચ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ વર્ષ IPO બજાર માટે અત્‍યાર સુધી સુસ્‍ત રહ્યું છે, જે પાછલા બે વર્ષ રેકોર્ડ લિસ્‍ટિંગ જોવા મળ્‍યું હતું.

બ્‍લૂમબર્ગના ડેટા અનુસાર, કંપનીઓએ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ક્‍વાર્ટરમાં IPO દ્વારા રૂા.૧૬,૦૦૦ કરોડ એકત્ર કર્યા હતા, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન પ્રાથમિક બજારમાં રૂા. ૧૯,૦૦૦ કરોડ એકત્ર કર્યા હતા. વધુમાં, આ વર્ષે IPO નું લિસ્‍ટિંગ પ્રદર્શન ખૂબ નબળું રહ્યું છે. મુખ્‍ય બોર્ડ પરના નવ IPO માંથી સાત IPO માં નકારાત્‍મક લિસ્‍ટિંગ લાભો નોંધાયા છે. આ સ્‍પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે શેરના ભાવમાં તાજેતરના ઘટાડા બાદ રોકાણકારો સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહ્યા છે.

નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ઈરાન યુદ્ધ સહિત વૈશ્વિક સ્‍તરે ભૂરાજકીય જોખમો વધી રહ્યા છે. આના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ઉથલપાથલ થઈ છે, અને કંપનીઓ તેમના જાહેર ઓફરના સમય પર પુનર્વિચાર કરી રહી છે. તાજેતરનું ઉદાહરણ PhonePe છે, જેણે વૈશ્વિક અનિﾍતિતા અને ચાલુ બજાર ઉથલપાથલને કારણે તેની IPO યોજનાઓ મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, Jio પ્‍લેટફોર્મ IPO પર ઘણી બેંકો સાથે કામ કરી રહ્યું છે. કંપનીનું મૂલ્‍યાંકન ડોલર ૧૭૦ બિલિયન અંદાજવામાં આવી શકે છે. SEBI એ તાજેતરમાં મોટી કંપનીઓ માટે લિસ્‍ટિંગ નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. આ મુજબ, Jio તેના હિસ્‍સાનો ઓછામાં ઓછો ૨.૫% વેચી શકે છે. આનાથી ઼૪.૩ બિલિયન અથવા રૂા.૪૦,૦૦૦ કરોડ એકત્ર થઈ શકે છે.

Jio ઉપરાંત, રોકાણકારો Flipkartના લિસ્‍ટિંગ પર પણ નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. ૨૦૨૪ માં તેનું મૂલ્‍યાંકન આશરે ઼૩૭ બિલિયન હોવાનો અંદાજ હતો. એસેટ મેનેજમેન્‍ટ કંપની SBI ફંડ્‍સ મેનેજમેન્‍ટ પણ આ વર્ષના પ્રથમ ક્‍વાર્ટરમાં IPO પર વિચાર કરી રહી છે, જેનો સંભવિત ડોલર ૧.૨ બિલિયનનો લક્ષ્યાંક છે. ક્‍વિક કોમર્સ કંપની Zepto એ પણ IPO માટે દસ્‍તાવેજો ફાઇલ કર્યા છે. કંપનીનો IPO રૂા.૧૧,૦૦૦ કરોડનો હોઈ શકે છે.

સમસ્‍યા એ છે કે બજારની અસ્‍થિરતા દરમિયાન રોકાણકારો નવી લિસ્‍ટિંગમાં રસ ગુમાવે છે. જ્‍યારે બેન્‍ચમાર્ક સૂચકાંકો ઘટે છે, ત્‍યારે રોકાણકારો લાર્જ-કેપ શેરોમાં રોકાણ કરવાનું વલણ ધરાવે છે, અનેIPO માં રોકાણ વધુ જોખમી માનવામાં આવે છે. બોનાન્‍ઝા પોર્ટફોલિયોના સંશોધન વિશ્‍લેષક ખુશી મિષાીૅએ જણાવ્‍યું હતું કે બજારમાં ઘટાડાએ રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટાડી છે. તેઓ નવા સબ્‍સ્‍ક્રિપ્‍શન્‍સને બદલે હાલના પોર્ટફોલિયો પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહ્યા છે. જ્‍યાં સુધી શેરબજાર સ્‍થિર ન થાય ત્‍યાં સુધી આ પરિસ્‍થિતિ ચાલુ રહી શકે છે.