ફરીદાબાદ, તા.17: ભારતીય રસોડામાં વર્ષોથી એક ચર્ચા ચાલતી આવી છે - દાળમાં દેશી ઘીનો વઘાર સારો કે પછી શાકમાં સરસવના તેલનો ઉપયોગ? ખાસ કરીને જ્યારે હૃદયના સ્વાસ્થ્યની વાત આવે છે, ત્યારે લોકો ભારે મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાય છે. આ મૂંઝવણને દૂર કરવા માટે એશિયન હોસ્પિટલના કાર્ડિયોલોજી વિભાગના એસોસિયેટ ડિરેક્ટર ડૉ. એલ.કે. ઝાએ કેટલીક ચોંકાવનારી પણ ઉપયોગી વિગતો શેર કરી છે.
સરસવનું તેલ: હૃદયનો સાચો મિત્ર?
ડૉક્ટરોના મતે, સરસવનું તેલ હૃદય માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. તેનું મુખ્ય કારણ તેમાં રહેલું મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટી એસિડ્સ ($MUFA$) અને ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ્સ છે. આ તત્વો શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ($LDL$) ને ઘટાડવામાં અને સારા કોલેસ્ટ્રોલ ($HDL$) ને વધારવામાં મદદ કરે છે. સરસવનું તેલ ધમનીઓમાં બ્લોકેજ થવાની શક્યતા ઘટાડે છે, જે હૃદયરોગના હુમલાને રોકવા માટે અત્યંત જરૂરી છે.
દેશી ઘી: ખાવું કે નહીં?
દેશી ઘી ભારતીય સંસ્કૃતિનો અભિન્ન ભાગ છે. ડૉ. ઝા જણાવે છે કે ઘીમાં વિટામિન $A$, $D$, $E$ અને $K$ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે હાડકાં અને પાચન માટે સારા છે. જોકે, ઘીમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. જો તમે શારીરિક મહેનત ઓછી કરતા હોવ અને વધુ માત્રામાં ઘી ખાઓ, તો તે વજન વધારી શકે છે અને લાંબા ગાળે હૃદય પર દબાણ લાવી શકે છે. તેથી, ઘીનો ઉપયોગ 'મર્યાદિત' માત્રામાં કરવો જ હિતાવહ છે.
સ્મોક પોઈન્ટનું ગણિત
રસોઈ બનાવતી વખતે તેલનો સ્મોક પોઈન્ટ (જે તાપમાને તેલ ધુમાડો છોડવા લાગે) ખૂબ મહત્વનો છે. સરસવના તેલનો સ્મોક પોઈન્ટ ઊંચો હોવાથી તે ઊંડા તળવા (Deep Frying) માટે સુરક્ષિત છે, કારણ કે તે ઊંચા તાપમાને પણ ઝેરી તત્વોમાં રૂપાંતરિત થતું નથી.
નિષ્કર્ષ: સંતુલન જ ચાવી છે
ડૉક્ટરોની સલાહ મુજબ, જો તમારે હૃદયને લાંબુ આયુષ્ય આપવું હોય, તો રસોઈમાં સરસવના તેલને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ અને સ્વાદ કે પોષણ માટે ઉપરથી થોડું દેશી ઘી વાપરવું જોઈએ. કોઈપણ એક જ પ્રકારના તેલ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તેલ બદલતા રહેવું પણ સ્વાસ્થ્યપ્રદ છે.
યાદ રાખો, શુદ્ધ સરસવનું તેલ અને મર્યાદિત દેશી ઘી - આ જોડી તમારા હૃદયને ધબકતું રાખવા માટે શ્રેષ્ઠ છે!