નવી દિલ્હી: ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ વિવિધતા અને તહેવારો ધરાવતો દેશ છે, પરંતુ શું વધુ એક રાષ્ટ્રીય રજાની જરૂર છે? આ સવાલ પર સુપ્રીમ કોર્ટે આજે સ્પષ્ટવક્તા સાથે પોતાનો મંતવ્ય આપ્યો છે. શીખ ધર્મના 10મા ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીની જન્મજયંતીને રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર કરવાની માંગ કરતી અરજીને સર્વોચ્ચ અદાલતે ફગાવી દીધી છે. સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, ભારત પહેલેથી જ "રજાઓની પવિત્ર ભૂમિ" છે, તેથી તેમાં વધુ ઉમેરો કરવાની જરૂર નથી.
શું હતી અરજદારની માંગણી?
અખિલ ભારતીય શિરોમણી સિંહ સભા દ્વારા વર્ષ 2020 માં આ રિટ અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. અરજદાર વતી વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહે દલીલ કરી હતી કે ગુરુ ગોવિંદ સિંહજી એક મહાન ઐતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક વ્યક્તિત્વ છે, છતાં તેમની જયંતી પર રાષ્ટ્રીય રજા નથી. અરજીમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ભારતમાં જાહેર રજાઓ કોઈ ચોક્કસ કાયદાને બદલે રાજકીય પક્ષોની "ઈચ્છાઓ અને કલ્પનાઓ" (Whims and Fancies) પર આધારિત હોય છે.
સમાન રજા નીતિની માંગ
અરજદારે માંગ કરી હતી કે ન્યૂઝીલેન્ડ, યુકે અને યુએસએ જેવા દેશોની જેમ ભારતમાં પણ જાહેર રજાઓ માટે એક સમાન નીતિ અથવા માર્ગદર્શિકા હોવી જોઈએ. અત્યારે કાર્યકારી આદેશો (Executive Instructions) દ્વારા રજાઓ જાહેર કરવામાં આવે છે, જેના પર રાજકીય પ્રભાવ હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. અરજદારે કેન્દ્ર અને તમામ રાજ્ય સરકારોને આ બાબતે નિયમો બનાવવા આદેશ આપવા વિનંતી કરી હતી.
કોર્ટનો સ્પષ્ટ ઇનકાર
જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે આ મામલે કોઈ પણ આદેશ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. અદાલતે માન્યું કે રજાઓ જાહેર કરવી એ સરકારના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે અને અદાલત તેમાં દખલ કરી શકે નહીં. 2021 માં આ અરજી પર નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અંતિમ સુનાવણી બાદ આજે કોર્ટે આ પ્રકરણ પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું છે.
આ ચુકાદા સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે એવો સંકેત આપ્યો છે કે દેશમાં વધતી જતી રજાઓ કામકાજની ઉત્પાદકતા પર અસર કરી શકે છે અને નવી રજાઓ ઉમેરવા કરતા હાલની વ્યવસ્થા જાળવી રાખવી વધુ હિતાવહ છે.