છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
નાટો દુર થયુ - લોકો નારાજઃ ટ્રમ્પ માટે યુધ્ધ ‘‘ગલે કી હડ્ડી'' બન્યું
શું અમેરિકા ભેખડે ભરાઇ ગયું? ૫૯ અમેરિકી નાગરિકો નારાજ ટ્રમ્પના સાથીઓ ગુસ્સેઃ તેલ સંકટથી વિશ્વ હચમચી ઉઠયું : અમેરિકી જનતા - સીસ્ટમ - નેતા બધાની નારાજગીઃ ટ્રમ્પ સામે પડયા અખાતી દેશોઃ ટ્રમ્પ માટે જીતવાનું તો એકબાજુ છોડવાનું વધુ ﾠમુશ્કેલ બની ગયું
વોશિંગ્ટન તા.૧૮: જ્યારે ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યો, અને અમેરિકાએ તેને ટેકો આપ્યો, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વચન આપ્યું કે યુદ્ધ શક્ય તેટલી વહેલી તકે સમાપ્ત થશે. જોકે, લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા પછી, આ યુદ્ધ રાજકીય, આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક કટોકટીઓનું મિશ્રણ બની ગયું છે. કાયમી યુદ્ધનો અંત લાવવાનું વચન આપનાર ટ્રમ્પ હવે ઇરાન સામે એક મોટું લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરી રહ્યા છે, અને આ નિર્ણય અમેરિકાને આંતરિક અને બાહ્ય બંને મોરચે હચમચાવી રહ્યો છે. આ ૧૦ સંકેતો સૂચવે છે કે આ નિર્ણય અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને માત્ર અમેરિકાની બહાર જ નહીં પરંતુ તેમના પોતાના દેશની અંદર પણ ખૂબ જ અપ્રિય નેતા બનાવી રહ્યો છે.
૧. જાહેર ગુસ્સો - અમેરિકાનો અડધો ભાગ યુદ્ધ સામે છે
તાજેતરના કેટલાક સર્વેક્ષણોમાં જાણવા મળ્યું છે કે અમેરિકાનો અડધો ભાગ આ યુદ્ધ સામે છે. સૌથી વિશ્વસનીય સર્વેક્ષણોમાંના એક, ક્વિનિપિયાક યુનિવર્સિટીના તાજેતરના સર્વેક્ષણ મુજબ, લગભગ ૫૯% અમેરિકનો આ યુદ્ધ વિરુદ્ધ છે. ૫૩% અમેરિકન લશ્કરી કાર્યવાહીનો વિરોધ કરે છે, ૪૦% તેને સમર્થન આપે છે, અને ૭૪% ભૂમિ સૈનિકો મોકલવાનો વિરોધ કરે છે. ૬૨% લોકોને લાગ્યું કે સરકારે ઈરાન પર હુમલો કરવાનું સ્પષ્ટ કારણ આપ્યું નથી. ૫૯% ઇચ્છતા હતા કે કોંગ્રેસ પહેલા તેને મંજૂરી આપે. એકંદર સમસ્યા એ છે કે જનતા ઈરાન પર હુમલો કરવાના મોટા હેતુને સમજી શકતી નથી. લોકો તેને બિનજરૂરી યુદ્ધ માને છે. આનો અર્થ એ છે કે ટ્રમ્પ પાસે વ્યાપક જાહેર સમર્થનનો અભાવ છે.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટના સર્વેક્ષણ મુજબ, ૪૨% લોકો હુમલાઓને રોકવા માંગે છે. ફક્ત ૩૪%લોકો ચાલુ રાખવાની તરફેણ કરે છે. ૫૩%લોકો માને છે કે આ યુદ્ધ અમેરિકા માટે ફાયદાકારક રહેશે નહીં.
મેરિસ્ટ પોલઃ ૫૬%અમેરિકનો યુદ્ધનો વિરોધ કરે છે, જ્યારે માત્ર ૪૪% લોકો તેને સમર્થન આપે છે. દરમિયાન, ડેમોક્રેટ્સ અને અપક્ષો આ યુદ્ધનો સખત વિરોધ કરી રહ્યા છે, લગભગ દરેક મોટા સર્વેમાં બહુમતી વિરોધ દર્શાવે છે.
૨. સરકારમાં મતભેદો
અહેવાલ સૂચવે છે કે યુએસ ડિફેન્સ સેક્રેટરી પીટ હેગસેથના નિર્ણયો અંગે મતભેદો ઉભરી રહ્યા છે. મંગળવારે, યુએસ નેશનલ કાઉન્ટર ટેરરિઝમ સેન્ટરના ડિરેક્ટર જો કેન્ટે રાજીનામું આપ્યું, અને કહ્યું કે તેઓ ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધને સમર્થન આપી શકતા નથી. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે ઈરાન અમેરિકા માટે કોઈ તાત્કાલિક ખતરો નથી. જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાન સામે મોરચો શરૂ કર્યો, ત્યારે આશા હતી કે ઈરાનને શરણાગતિ સ્વીકારવા માટે દબાણ કરવા માટે ટૂંક સમયમાં દબાણ કરવામાં આવશે. જોકે, હવે પરિસ્થિતિ તદ્દન વિપરીત દેખાય છે. આ વાતનો ઉલ્લેખ કરીને જો કેન્ટના રાજીનામાને આંતરિક વિખવાદના મુખ્ય સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. આ રાજીનામું વિદેશ નીતિ અંગે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રમાં વધતા વિવાદોને પ્રતિબિબિત કરે છે.
૩. કટ્ટર સમર્થકો વિરુદ્ધ થઈ ગયા
ટ્રમ્પના સૌથી વફાદાર અને આતંકવાદ વિરોધી વડા, જો કેન્ટના રાજીનામાથી ટ્રમ્પના આંતરિક વર્તુળમાં મોટો તિરાડ પડી ગઈ છે, ત્યારે ટ્રમ્પનો અમેરિકા ફર્સ્ટ કેમ્પ તૂટી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. અમેરિકન કાર્યકર્તા અને લાંબા સમયથી ટ્રમ્પ સમર્થક ટકર કાર્લસને આ હુમલાઓને ધિક્કારપાત્ર અને દુષ્ટ ગણાવ્યા છે, અને આરોપ લગાવ્યો છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઇઝરાયલના હિતોની સેવા કરવા માટે યુદ્ધમાં ખેંચાઈ ગયું છે. દરમિયાન, જ્યોર્જિયાના ભૂતપૂર્વ કોંગ્રેસવુમન માર્જોરી ટેલર ગ્રીને લશ્કરી હસ્તક્ષેપની આકરી ટીકા કરી છે, તેને એક એવી દલદલ ગણાવી છે જે ટ્રમ્પના હસ્તક્ષેપ ન કરવાનૉ વચનોનો વિરોધાભાસ કરે છે. તેણીએ કહ્યું છે કે તે નિર્દોષ બાળકોની હત્યા છે અને અમેરિકન જનતા તેને સમર્થન આપતી નથી. રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન થોમસ માસીએ પણ યુદ્ધનો ખુલ્લેઆમ વિરોધ કર્યો છે અને તેને રોકવા માટે કાયદાકીય કાર્યવાહીનું વચન આપ્યું છે.
૪. ફુગાવાનો આંચકો, યુદ્ધ ખર્ચમાં વધારો
યુદ્ધની આર્થિક અસર અમેરિકાના ખિસ્સા પર પડી છે. આ સંઘર્ષને કારણે ઘરેલુ ઉર્જા ખર્ચમાં ભારે વધારો થયો છે, જેમાં એક જ મહિનામાં યુએસ ગેસના ભાવ ડોલર ૨.૯૪ થી ડોલર ૩.૭૨ પ્રતિ ગેલન સુધી વધી ગયા છે, જે ટ્રમ્પના ઘરેલુ અર્થતંત્ર અને તેમના કરકસર એજન્ડાને જોખમમાં મૂકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ટ્રમ્પનો પોષણક્ષમ જીવનનિર્વાહનો એજન્ડા જોખમમાં છે.
પરિણામે, યુદ્ધના ખર્ચ અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. પેન્ટાગોને કોંગ્રેસને જાણ કરી હતી કે યુદ્ધના પહેલા છ દિવસમાં જ ડોલર૧૧.૩ બિલિયન ખર્ચ કરવામાં આવ્યા હતા. યુદ્ધની શરૂઆતમાં, સરેરાશ ખર્ચ દરરોજ આશરે ડોલર ૧.૮ બિલિયન હતો, જે પાછળથી ઘટીને લગભગ ડોલર૧ બિલિયન પ્રતિ દિવસ થયો. ફક્ત હુમલાના પહેલા બે દિવસમાં, ડોલર ૫.૬ બિલિયન મૂલ્યના દારૂગોળાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ખર્ચમાં સૈનિકો તૈનાત કરવાનો અને ક્ષતિગ્રસ્ત યુએસ લશ્કરી સંપત્તિના સમારકામનો ખર્ચ શામેલ નથી. દરમિયાન, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સંકેત આપ્યો છે કે તે ટૂંક સમયમાં કોંગ્રેસ પાસેથી ઼૫૦ બિલિયનનું વધારાનું કટોકટી ભંડોળ માંગી શકે છે.
૫. યુદ્ધ લંબાય છે, લશ્કરી વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નાર્થ છે
ઈરાન સાથેનું આ યુદ્ધ અપેક્ષા કરતાં વધુ લાંબું ચાલ્યું છે, જેનાથી યુએસ લશ્કરી વિશ્વસનીયતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. ઝડપી કાર્યવાહીની નિષ્ફળતાને મુખ્ય કારણ તરીકે ટાંકવામાં આવી રહી છે. શરૂઆતમાં, તેને સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક અથવા મર્યાદિત લશ્કરી કાર્યવાહી માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ અઠવાડિયા પછી પણ, ઈરાનનો પ્રતિકાર અકબંધ રહે છે. આનાથી વિશ્વને સંદેશ મળે છે કે યુએસ લશ્કરી શક્તિ હવે ૧૯૯૦ના દાયકામાં ગલ્ફ વોર દરમિયાન જેટલી ઝડપી અને નિર્ણાયક રહી નથી.
ઈરાને સસ્તા શષો વડે યુએસ લશ્કરી મહાસત્તાને પડકાર ફેંક્યો છે, ટેકનોલોજીકલ શ્રેષ્ઠતાના તેના દાવા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. ઈરાને અલ્ટ્રા-લો-કોસ્ટ કામિકાઝ ડ્રોન અને મિસાઇલોનો ઉપયોગ કરીને અબજો ડોલરની કિમતની યુએસ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ (જેમ કે પેટ્રિઅટ) ને અસરકારક રીતે હરાવી છે. આ હુમલાઓના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર લગભગ દરરોજ સામે આવી રહ્યા છે. કતારમાં ૧.૧ બિલિયન ડોલરની અદ્યતન રડાર સિસ્ટમનો વિનાશ અને અત્યાર સુધીમાં ૧૩ યુએસ સૈનિકોના મૃત્યુએ પેન્ટાગોનની વ્યૂહરચના રક્ષણાત્મક બનાવી દીધી છે. આટલા ટૂંકા ગાળામાં સુપરપાવર માટે આટલું નોંધપાત્ર લશ્કરી નુકસાન વૈશ્વિક સંરક્ષણ સપ્લાયર તરીકે તેની પ્રતિષ્ઠા માટે હાનિકારક છે.
૬. હોર્મુઝ કટોકટીએ વિશ્વની તેલ જીવનરેખાને અટકાવી દીધી
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના લગભગ અવરોધને કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે, જેના કારણે ઘણા દેશોમાં ભાવમાં વધારો થયો છે. આની ખાસ કરીને ભારત અને પાકિસ્તાન સહિત એશિયન દેશો પર ગંભીર અસર પડી છે, જેઓ આ માર્ગ દ્વારા આયાત પર આધાર રાખે છે.
૭. નાટો અને યુરોપમાં તિરાડ
જ્યારે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિકને અવરોધિત કર્યો, ત્યારે ટ્રમ્પે ચીન, ફ્રાન્સ, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને બ્રિટન જેવા દેશોને આ મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગને સુરક્ષિત કરવા માટે યુદ્ધ જહાજો મોકલવાની અપીલ કરી, જેના દ્વારા વિશ્વનો લગભગ ૨૦% તેલ પસાર થાય છે. પરંતુ કોઈએ તેમને ટેકો આપ્યો નહીં.
જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરી, ત્યારે પણ મોટાભાગના નાટો સભ્ય દેશોએ તેને ટેકો આપવાનો ઇનકાર કર્યો. હુમલો રક્ષણાત્મક હતો કે આક્રમક તે અંગે જોડાણમાં ઊંડો મતભેદ હતો.
ઘણા યુરોપિયન સાથીઓ માનતા હતા કે ઈરાને કોઈપણ નાટો સભ્ય પર સીધો હુમલો કર્યો નથી, તેથી કલમ ૫ હેઠળ સામૂહિક સંરક્ષણ આવશ્યકતા લાગુ પડી ન હતી. તુર્કી અને હંગેરી જેવા કેટલાક દેશોને બાદ કરતાં, જર્મની અને ફ્રાન્સ જેવા મુખ્ય સાથીઓએ તેમના સૈનિકો મોકલવાને બદલે રાજદ્વારી ઉકેલ પર આગ્રહ રાખ્યો, જેના કારણે આ યુદ્ધમાં અમેરિકા મોટાભાગે એકલું પડી ગયું. નાટોમાં પણ એકતાનો અભાવ છે. પોલેન્ડ જેવા દેશો સમર્થન આપી રહ્યા છે, જ્યારે ફ્રાન્સ અને બ્રિટન તણાવ ઓછો કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
૮. રશિયા પર બળજબરીથી યુ-ટર્ન
ટ્રમ્પ, જેમણે અગાઉ રશિયા પર કડક વલણ અપનાવ્યું હતું, તે હવે નરમ પડી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી પર છૂટ આનું મુખ્ય ઉદાહરણ છે. હકીકતમાં, ટ્રમ્પે યુદ્ધને કારણે વધતા તેલના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે રશિયન તેલ પરના કેટલાક પ્રતિબંધો હળવા કર્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ રશિયાને આર્થિક લાભ આપવા અને તેને આ યુદ્ધમાં સીધી દખલ કરતા અટકાવવા માટે ઇરાદાપૂર્વકનું પગલું છે.
અમેરિકા તેના ઈરાન સંઘર્ષમાં વધુને વધુ અલગ થઈ રહ્યું છે અને તેને એક મુખ્ય ખેલાડીની જરૂર છે, જે તે શોધી શકતો નથી. દરમિયાન, યુએસ ગુપ્તચર અહેવાલો અનુસાર, રશિયા સેટેલાઇટ છબીઓ અને ઇરાન સાથે યુએસ લશ્કરી થાણાઓના સ્થાનો શેર કરી રહ્યું છે, જે ઇરાનને મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલામાં મદદ કરી રહ્યું છે. રશિયાએ સત્તાવાર રીતે ઇરાનને ગુપ્ત માહિતી પૂરી પાડવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને યુએસ હુમલાઓને બિનઉશ્કેરણીજનક આક્રમણ ગણાવ્યું છે. જો કે, તે સંઘર્ષમાં સીધી સંડોવણી ટાળી રહ્યું છે કારણ કે તેની પોતાની સેના યુક્રેન યુદ્ધમાં રોકાયેલી છે. જોકે રશિયાને ઇરાનનો સાથી માનવામાં આવે છે, ટ્રમ્પ ઇચ્છતા નથી કે રશિયા ખુલ્લેઆમ ઇરાનને ટેકો આપે.
૯. મધ્ય પૂર્વમાં વળતો હુમલો
ઈરાને આડી ગતિવિધિ શરૂ કરી છે. તેણે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને લેબનોનમાં યુએસ બેઝ અને ઉર્જા માળખા પર સફળતાપૂર્વક હુમલો કર્યો છે. આનાથી યુએસ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સની છબી નબળી પડી છે. એક મોટો પડકાર આર્થિક પણ છે, કારણ કે યુએસ એક જ ડ્રોનને તોડી પાડવા માટે લાખો ડોલરના મિસાઇલો ખર્ચ કરી રહ્યું છે, જ્યારે હુમલાખોરો થોડા હજાર ડોલરના ડ્રોનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ મોટા ખર્ચ તફાવતે યુએસ સંરક્ષણ વ્યૂહરચના પર દબાણ લાવ્યું છે.
૧૦. ઈરાનને મનાવવાનો હેતુ નિષ્ફળ ગયો
આયાતુલ્લા અલી ખામેનીને હુમલાના એક દિવસ પહેલા મૃત્યુ પામ્યા હતા, પરંતુ તેમના મૃત્યુ પછી પણ, કોઈ રાજકીય વિકલ્પ ઉભરી આવ્યો નથી જે અમેરિકાને મદદરૂપ થાય. હકીકતમાં, નવા સુપ્રીમ લીડર, મોજતબા ખામેનીએ લાંબા યુદ્ધની હાકલ કરી છે. આનો અર્થ એ છે કે એવા સંકેતો છે કે ઈરાન સંઘર્ષનો તાત્કાલિક અંત લાવશે નહીં; તે લંબાઈ શકે છે. હકીકતમાં, ઈરાન સામ-સામે લડાઈને બદલે પ્રોક્સી જૂથો અને મિસાઇલ હુમલાઓનો આશરો લઈ રહ્યું છે, અને તેનો સંપૂર્ણ અંત લાવવાની પ્રક્રિયા લાંબી અને કંટાળાજનક હશે. ઇતિહાસ બતાવે છે કે વિયેતનામ અને અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ જેવા લાંબા યુદ્ધો મહાસત્તાઓને ખતમ કરી નાખે છે, અને ઈરાન યુદ્ધ એ તરફ આગળ વધી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.
ટ્રમ્પ માટે નો-વિન પરિસ્થિતિ
ઈરાન યુદ્ધ હવે ટ્રમ્પ માટે જીતવું મુશ્કેલ છે, અને છોડવું પણ વધુ મુશ્કેલ છે. આનો અર્થ એ છે કે તે નો-વિન પરિસ્થિતિ છે. જો તે ચાલુ રહે છે, તો તે અમેરિકાની વૈશ્વિક વિશ્વસનીયતા, નાટો એકતા અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના રાજકીય ભવિષ્ય પર નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે.
(3:09 PM IST)
