નવી દિલ્‍હી, તા.૨૦: વૈશ્વિક સ્‍તરે રશિયા-યુક્રેન અને ઇઝરાયેલ-ઈરાન વચ્‍ચે વધતા તણાવને પગલે ઉર્જા ક્ષેત્રે ભારતની નિર્ભરતા પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે, ત્‍યારે વડાપ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીએ દેશના ઉર્જા ડેટાને રાષ્‍ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડીને એક મોટો વ્‍યૂહાત્‍મક નિર્ણય લીધો છે. કેન્‍દ્રીય તેલ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ (માહિતીનું ફર્નિચર) આદેશ, ૨૦૨૬ મુજબ હવે દેશની તમામ રિફાઇનરીઓ, ન્‍ફઞ્‍ આયાતકારો અને પાઇપલાઇન ઓપરેટરોએ તેમના ઉત્‍પાદન, આયાત અને સ્‍ટોકની પળેપળની માહિતી સરકારને આપવી પડશે. આ કડક કાયદાનો મુખ્‍ય હેતુ તેલ અને ગેસ માફિયાઓ દ્વારા કરવામાં આવતી સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવાનો છે, જેથી કટોકટીના સમયે પણ સામાન્‍ય જનતાને રાંધણ ગેસ અને ઇંધણ માટે વલખાં ન મારવા પડે.

ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું ૮૮% ક્રૂડ ઓઇલ અને ૬૦% LPG વિદેશથી આયાત કરે છે, જેનો મોટો હિસ્‍સો મધ્‍ય પૂર્વના દેશોમાંથી આવે છે. યુદ્ધની સ્‍થિતિમાં સપ્‍લાય ચેઈન ખોરવાતા સ્‍થાનિક બજારમાં સિલિન્‍ડરની ડિલિવરીમાં વિલંબ અને ભાવવધારા જેવી સમસ્‍યાઓ સર્જાય છે, જેનો ફાયદો ઉઠાવીને કેટલાક તત્‍વો કળત્રિમ અછત ઊભી કરે છે. નવા નિયમ હેઠળ, PPAC (પેટ્રોલિયમ પ્‍લાનિંગ એન્‍ડ એનાલિસિસ સેલ) પાસે હવે રિયલ-ટાઇમ ડેટા ઉપલબ્‍ધ હશે. આનાથી સરકારને ખબર પડશે કે કયાં કેટલો સ્‍ટોક છે અને કયા વિસ્‍તારમાં પુરવઠો ઓછો છે. આ પગલાથી માત્ર કાળાબજાર જ નહીં અટકે, પરંતુ હોસ્‍પિટલો અને ઘરો જેવા આવશ્‍યક ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતાના ધોરણે ગેસ મળી રહે તે માટે સરકાર પાસે સચોટ બ્‍લુપ્રિન્‍ટ તૈયાર રહેશે.

આ મિશનના ભાગરૂપે ભારત હવે મધ્‍ય પૂર્વ પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડીને અમેરિકા, ઓસ્‍ટ્રેલિયા અને રશિયા જેવા વૈકલ્‍પિક સ્રોતો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. સરકારની નવી નીતિ મુજબ, સ્‍થાનિક સ્‍તરે ઉત્‍પાદિત થતા કુદરતી ગેસનો પ્રથમ અધિકાર LPG એકમોનો રહેશે, ત્‍યારબાદ જ અન્‍ય ઔદ્યોગિક વપરાશ માટે વિચાર કરવામાં આવશે. વાણિજ્‍યિક વપરાશકર્તાઓ પર નજર રાખવા માટે એક વિશેષ સમિતિ પણ બનાવવામાં આવી છે, જે સુનિﾍતિ કરશે કે સામાન્‍ય નાગરિકના રસોડા સુધી પહોંચતો ગેસ કોઈ ફેક્‍ટરીમાં ડાયવર્ટ ન થઈ જાય. ૧૮ માર્ચના ગેઝેટ નોટિફિકેશન સાથે, ભારત હવે ઉર્જા સુરક્ષાના મામલે આત્‍મનિર્ભર અને પારદર્શક બનવા તરફ એક મજબૂત કદમ ભરી ચૂકયું છે.