નવી દિલ્હી: અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધે હવે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ (Middle East) ને પોતાની લપેટમાં લઈ લીધું છે. બુધવારે રાત્રે ઈઝરાયલે ઈરાનના દક્ષિણ પાર્સ ગેસ ક્ષેત્ર પર કરેલા હુમલા બાદ ઈરાને વળતો પ્રહાર કરતા પડોશી ખાડી દેશો પર મિસાઈલોનો વરસાદ કર્યો છે. આ ઘટનાક્રમે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતાર જેવા શાંત અને સમૃદ્ધ દેશોને યુદ્ધના મેદાનમાં ધકેલી દીધા છે.

ઊર્જા મથકો પર સીધા હુમલા

ગુરુવારે ઈરાને કતારના રાસ લફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટી પર મોટો મિસાઈલ હુમલો કર્યો હતો, જે વિશ્વની સૌથી મોટી લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ઉત્પાદન સુવિધા છે. આ સિવાય, સાઉદી અરેબિયાની દિગ્ગજ કંપની અરામકોની SAMREF રિફાઇનરી પર પણ હુમલાના અહેવાલો છે. ઈરાને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) પર પણ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડીને ખાડી દેશોના વ્યૂહાત્મક માળખાને તોડી પાડવાની કોશિશ કરી છે. આ હુમલાઓને કારણે વર્ષોથી સ્થાપિત વિશ્વાસ અને રાજદ્વારી સંબંધો પળવારમાં વેરવિખેર થઈ ગયા છે.

યુદ્ધની શરૂઆત અને તેલના ભાવમાં ભડકો

આ ભયાનક સંઘર્ષની શરૂઆત 28 ફેબ્રુઆરીએ થઈ હતી, જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલના સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીનું મોત થયું હતું. ત્યારથી ઈરાન લાલચોળ છે અને તે અમેરિકાના સાથી ગણાતા ખાડી દેશોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે. આ યુદ્ધની સૌથી મોટી અસર તેલના બજાર પર પડી છે. જે કાચા તેલના ભાવ $60 પ્રતિ બેરલ હતા, તે હવે વધીને $90 થી $100 ની સપાટીએ પહોંચી ગયા છે, જેનાથી ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં મોંઘવારી વધવાનો ખતરો પેદા થયો છે.

ખાડી દેશોની મોટી દ્વિધા

સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતાર અત્યારે અત્યંત જટિલ પરિસ્થિતિમાં છે. એકતરફ તેઓ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સાથેના પોતાના વ્યાપારી અને લશ્કરી સંબંધો ટકાવી રાખવા માંગે છે, તો બીજી તરફ તેઓ ઈરાન સાથે સીધો સશસ્ત્ર સંઘર્ષ ટાળવા મથામણ કરી રહ્યા છે. કતાર અને ઈરાન વચ્ચે અગાઉ મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો હતા અને તેઓ સંયુક્ત રીતે ગેસ ફિલ્ડનું સંચાલન કરતા હતા, પરંતુ હવે આ ભાગીદારી રાખમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. ગલ્ફ દેશો અત્યારે ન તો ખુલ્લેઆમ ઈરાનનો પક્ષ લઈ શકે છે કે ન તો અમેરિકા-ઈઝરાયલની ટીકા કરી શકે છે, પરંતુ આ મૌનની તેઓ ભારે કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે.