રાજકોટ: હવાઈ મુસાફરી દરમિયાન આપણે ઘણીવાર સાંભળ્યું છે કે અણીદાર વસ્તુઓ અથવા જ્વલનશીલ પદાર્થો લઈ જવાની મનાઈ હોય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે પૂજા-પાઠમાં વપરાતું પવિત્ર નારિયેળ પણ વિમાનની સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો બની શકે છે? આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન નિયમો (IATA) મુજબ, ફ્લાઈટમાં આખું નારિયેળ અથવા સૂકું કોપરું લઈ જવા પર કડક પ્રતિબંધ છે. આ પાછળના કારણો જેટલા આશ્ચર્યજનક છે તેટલા જ તાર્કિક પણ છે.

જ્વલનશીલ તેલ અને આગનું જોખમ

નારિયેળ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું સૌથી મુખ્ય કારણ તેમાં રહેલું પુષ્કળ તેલ છે. ખાસ કરીને સૂકું નારિયેળ, જેને આપણે કોપરું કહીએ છીએ, તે અત્યંત જ્વલનશીલ પદાર્થની શ્રેણીમાં આવે છે. વિમાનના કાર્ગો કે કેબિન એરિયામાં ઉચ્ચ તાપમાન અથવા કોઈ તણખાના સંપર્કમાં આવતા જ આ તેલ આગ પકડી શકે છે. એટલું જ નહીં, કોપરું 'સેલ્ફ-હીટિંગ' (પોતાની મેળે ગરમી ઉત્પન્ન કરવાની) ક્ષમતા ધરાવે છે, જે લાંબી મુસાફરી દરમિયાન જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

એક્સ-રે સ્કેનિંગમાં પડતી મુશ્કેલી

એરપોર્ટ સુરક્ષા માટે નારિયેળ એક મોટો માથાનો દુખાવો છે. નારિયેળનું બહારનું કવચ એટલું સખત હોય છે કે એક્સ-રે મશીન તેના આરપાર સરળતાથી જોઈ શકતું નથી. સુરક્ષા અધિકારીઓ માટે એ નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે કે નારિયેળની અંદર માત્ર પાણી છે કે પછી કોઈ પ્રતિબંધિત વસ્તુ કે વિસ્ફોટક છુપાવવામાં આવ્યો છે. પારદર્શિતાના અભાવને કારણે સુરક્ષા પ્રોટોકોલ હેઠળ તેને મુસાફરી માટે અયોગ્ય માનવામાં આવે છે.

હવાનું દબાણ અને ભૌતિક જોખમ

વિમાન જ્યારે ઊંચાઈ પર ઉડતું હોય ત્યારે હવાનું દબાણ બદલાય છે. નારિયેળની અંદર પ્રવાહી અને હવા બંને હોવાથી, દબાણમાં ફેરફાર થતા તેના ફાટવાની કે લીક થવાની શક્યતા રહેલી છે. વધુમાં, નારિયેળ એક ભારે અને સખત વસ્તુ છે. જો વિમાનમાં અચાનક હલનચલન (Turbulence) થાય, તો આ છૂટું પડેલું નારિયેળ મુસાફરોને ગંભીર ઈજા પહોંચાડી શકે છે અથવા વિમાનના માળખાને નુકસાન કરી શકે છે. જો કે, કાપેલું નારિયેળ અમુક શરતો સાથે ચેક-ઈન સામાનમાં લઈ જઈ શકાય છે, પરંતુ આખું નારિયેળ ઘરે જ રાખવું હિતાવહ છે.