કોલકાતા:પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી ૨૦走૬ના રણશિંગા ફૂંકાઈ ચૂક્યા છે, જેમાં ખાસ કરીને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) માટે અનામત ૧૬ બેઠકો પર રાજકીય ગરમાવો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. સત્તાધારી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) માટે આ બેઠકો પ્રતિષ્ઠાનો જંગ બની છે, કારણ કે ૨૦૨૧માં આ બેઠકો પર ભાજપે જોરદાર ટક્કર આપી હતી. સત્તા વિરોધી લહેર (એન્ટી-ઈન્કમ્બન્સી) થી બચવા માટે મમતા બેનર્જીએ આ વખતે ૧૨ જેટલી બેઠકો પર વર્તમાન ધારાસભ્યોને પડતા મૂકીને નવા ચહેરાઓ પર દાવ ખેલ્યો છે. બીજી તરફ, ભાજપ પણ ૨૦૨૧માં મેળવેલી સફળતાને જાળવી રાખવા અને વધુ બેઠકો અંકે કરવા માટે આદિવાસી પટ્ટામાં પોતાની રણનીતિને ધારદાર બનાવી રહ્યું છે.

ચૂંટણી પંચના જાહેર કરાયેલા સમયપત્રક મુજબ, આ અનામત બેઠકો પર બે તબક્કામાં મતદાન થશે. ૨૩ એપ્રિલે ૧૫ બેઠકો પર પ્રથમ તબક્કાનું મતદાન યોજાશે, જ્યારે ૨૯ એપ્રિલે સંદેશખલી બેઠક પર બીજા તબક્કામાં જનતા પોતાનો મતાધિકાર વાપરશે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસે મતદારોને રીઝવવા માટે ૬૦ દિવસનો 'તફસિલી સંલાપ' આઉટરીચ કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો છે, જેના દ્વારા પક્ષના પ્રતિનિધિઓ ગામડે-ગામડે જઈને સરકારની કલ્યાણકારી યોજનાઓનો પ્રચાર કરી રહ્યા છે. આ વખતે TMCએ ગઠબંધન રાજનીતિમાં પણ મોટો ફેરફાર કર્યો છે અને BGPM સાથે હાથ મિલાવીને દાર્જિલિંગ અને કાલિમપોંગ જેવી પહાડી બેઠકો પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

સામે પક્ષે ભારતીય જનતા પાર્ટીએ આદિવાસી સમુદાયના આત્મસન્માન અને વિકાસને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો છે. ભાજપ ખાસ કરીને પુરુલિયા અને જંગલમહલ વિસ્તારોમાં કુર્મી સમુદાયના રોષને મતોમાં પરિવર્તિત કરવા માંગે છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે જોડાયેલા કથિત પ્રોટોકોલ ઉલ્લંઘનના વિવાદને ભાજપ આદિવાસીઓના અપમાન તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે. ૨૦૨૧માં ભાજપે ૭ બેઠકો જીતી હતી અને આ વખતે પક્ષે યુવાન ચહેરાઓને મેદાનમાં ઉતારીને ક્લીન સ્વીપનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બંગાળના ભંડોળ રોકવાના TMCના આરોપો અને આદિવાસી દરજ્જાની માંગણીઓ વચ્ચે આ ચૂંટણી જંગ અત્યંત રસાકસીભર્યો બન્યો છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, ૪ મેના રોજ થનારી મતગણતરી બંગાળની સત્તાનું ભાવિ નક્કી કરશે. ૨૦૨૧ના આંકડા જોઈએ તો TMCનો મત હિસ્સો ૪૫.૨૩% હતો, જ્યારે ભાજપ ૪૪.૦૪% સાથે ખૂબ જ નજીક હતું. આ નજીવી ટકાવારીનો તફાવત જ ૨૦૨૬માં સત્તાના સમીકરણો બદલી શકે છે. આદિવાસી પ્રભુત્વ ધરાવતા દક્ષિણ દિનાજપુર, પશ્ચિમ મેદિનીપુર અને બાંકુરા જેવા જિલ્લાઓમાં જે પક્ષ મેદાન મારશે, તેના માટે કોલકાતાની ગાદી સુધી પહોંચવું સરળ બનશે. હાલ તો બંને પક્ષોએ પોતાના ઉમેદવારોની યાદી અને રણનીતિ સાથે મેદાન સંભાળી લીધું છે, અને જનતા કોના પક્ષમાં કૌલ આપે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.