નવી દિલ્હી: ભારતીય ચૂંટણી પંચે આગામી પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને એક મોટું અને આધુનિક પગલું ભર્યું છે. આસામ, કેરળ, પુડુચેરી, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ચૂંટણી પ્રચાર માટે હવે માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોએ 'ટાઈમ વાઉચર્સ' મેળવવા માટે કમિશનની ઓફિસના ધક્કા ખાવા પડશે નહીં. ચૂંટણી પંચે હવે આ પ્રક્રિયાને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલાઇઝ કરી દીધી છે, જેથી પક્ષો આઈટી પ્લેટફોર્મ દ્વારા સરળતાથી ઓનલાઇન વાઉચર્સ મેળવી શકશે.
લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, ૧૯૫૧ ની કલમ ૩૯A હેઠળ લેવાયેલો આ નિર્ણય ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને સરળ બનાવવા તરફનું એક મહત્વનું કદમ છે.
 
કેવી રીતે કામ કરશે આ 'ટાઈમ વાઉચર' સિસ્ટમ?
રાજકીય પક્ષોને દૂરદર્શન અને ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો પર પોતાના વિચારો રજૂ કરવા માટે મફત સમય ફાળવવામાં આવે છે:
•    બેઝ ટાઈમ: દરેક માન્ય પક્ષને ઓછામાં ઓછી ૪૫ મિનિટનો સમય મળશે. જે પક્ષોનું અગાઉનું પ્રદર્શન સારું રહ્યું છે, તેમને વધારાનો સમય પણ ફાળવવામાં આવશે.
•    લોટરી પદ્ધતિ: કયા પક્ષનું પ્રસારણ કયા સમયે થશે, તે નક્કી કરવા માટે લોટરી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેથી કોઈ પક્ષપાત ન રહે.
•    સમયમર્યાદા: ઉમેદવારોની યાદી જાહેર થાય ત્યારથી લઈને મતદાનના બે દિવસ પહેલા સુધી આ સુવિધાનો ઉપયોગ કરી શકાશે.
 
રેકોર્ડિંગ અને ચર્ચા માટે કડક નિયમો
ચૂંટણી પંચે પ્રસારણની ગુણવત્તા અને નિષ્પક્ષતા જાળવવા માટે કેટલીક માર્ગદર્શિકા પણ જાહેર કરી છે:
૧. તમામ પ્રચાર સામગ્રી પ્રસાર ભારતીના નિર્ધારિત સ્ટુડિયોમાં જ રેકોર્ડ કરવાની રહેશે.
૨. પ્રસારણ પહેલા તેની સ્ક્રિપ્ટ અને રેકોર્ડિંગની તપાસ કરવામાં આવશે જેથી આચારસંહિતાનો ભંગ ન થાય.
૩. પ્રસાર ભારતી દ્વારા બે વિશેષ પેનલ ચર્ચાઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે, જેમાં દરેક પક્ષના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ શકશે.
આ નવી વ્યવસ્થાથી માત્ર પક્ષોનો સમય જ નહીં બચે, પરંતુ મતદારોને પણ વિવિધ પક્ષોના એજન્ડા વિશે જાણકારી મેળવવી સરળ બનશે. ૨૦૨૬ ની આ વિધાનસભા ચૂંટણીઓ ડિજિટલ યુગમાં એક નવો માપદંડ સ્થાપિત કરવા જઈ રહી છે.