ચેન્નાઈ: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા 'ટ્રાન્સજેન્ડર એમેન્ડમેન્ટ બિલ 2026' એ દેશભરના ક્વિઅર (Queer) સમુદાયમાં ચિંતા અને રોષની લાગણી જન્માવી છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતમાં આ બિલની જોગવાઈઓ સામે ભારે વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે. સમુદાયના અગ્રણી કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે આ બિલ તેમને મળેલા મૂળભૂત અધિકારો અને આત્મસન્માનને છીનવીને વર્ષો પાછળ ધકેલી દેશે.
સ્વ-ઓળખના અધિકાર પર તરાપ?
કાર્યકર્તા જયા સહોધરન જણાવે છે કે, 2014 માં સુપ્રીમ કોર્ટે 'નાલસા' (NALSA) ચુકાદા દ્વારા આપણને આપણી ઓળખ જાતે નક્કી કરવાનો અધિકાર આપ્યો હતો. તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોમાં આપણે લિંગ સાબિત કરવા માટે તબીબી તપાસની જરૂરિયાત દૂર કરી હતી. પરંતુ, આ નવું બિલ ફરીથી એ જ જૂની અને અપમાનજનક પ્રક્રિયાઓ તરફ આપણને ધકેલી રહ્યું છે. "શું હું આ બિલ હેઠળ પૂરતો ટ્રાન્સ નથી?" તેવો વેધક સવાલ આજે સમુદાય પૂછી રહ્યો છે.
ટ્રાન્સ પુરુષોનું અસ્તિત્વ ભૂંસવાનો પ્રયાસ
ટ્રાન્સ મેન અને કાર્યકર્તા ફ્રેડના મતે, આ બિલમાં માત્ર કિન્નર, હિજડા કે આંતરલિંગી જેવા પરંપરાગત શબ્દોનો જ ઉલ્લેખ છે, જેમાં 'ટ્રાન્સ પુરુષો' (Trans Men) ની ઓળખ ક્યાંય દેખાતી નથી. પિતૃસત્તાક સમાજમાં ટ્રાન્સ પુરુષો પહેલેથી જ પારિવારિક હિંસાનો ભોગ બને છે, ત્યારે કાયદાકીય રીતે તેમનું અસ્તિત્વ નકારવું એ તેમના જીવનને વધુ જોખમમાં મૂકવા સમાન છે.
જમાત પ્રણાલીને 'રાક્ષસી' બનાવવાનો આક્ષેપ
જમાત નેતા વી. નીલા નાઈક કહે છે કે, જ્યારે ઘરમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવેલા ટ્રાન્સ બાળકો પાસે કોઈ સહારો નથી હોતો, ત્યારે સદીઓ જૂની જમાત પ્રણાલી તેમને આશરો અને સુરક્ષા આપે છે. કેન્દ્ર સરકાર હવે આ વ્યવસ્થાને ગુનાહિત ઠેરવી રહી છે. જો સરકાર શિક્ષણ, રોજગાર કે રહેઠાણમાં અનામત નથી આપી શકતી, તો જે વ્યવસ્થા અમને બચાવે છે તેને રાક્ષસી શા માટે બનાવી રહી છે?
બંધારણીય અધિકારો અને ધાર્મિક ઓળખ
ટ્રાન્સ શિક્ષક મરક્કાહના જણાવ્યા મુજબ, આ સુધારો ડૉ. આંબેડકર દ્વારા રચિત બંધારણની કલમ 21 (જીવન અને સ્વતંત્રતાનો અધિકાર) નું ઉલ્લંઘન છે. બિલમાં માત્ર અમુક ધાર્મિક ઓળખ લાદવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે, જે લોકશાહીના મૂલ્યોની વિરુદ્ધ છે.
સમુદાયના પાંચ પ્રમુખ અવાજોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ પોતાની ઓળખ અને ગૌરવની લડાઈમાં પીછેહઠ નહીં કરે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર આ વિરોધને ધ્યાને લઈને બિલમાં કોઈ ફેરફાર કરે છે કે કેમ.