નવી દિલ્હી: ભારતના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે મંગળવારે એક ઐતિહાસિક સુનાવણી દરમિયાન ૨૦૨૭ની આગામી વસ્તી ગણતરીમાં વિમુક્ત, વિચરતી અને અર્ધ-વિચરતી જાતિઓ (DNTs/NTs/SNTs) માટે અલગ ગણતરી કરવાની માંગ કરતી અરજીને ફગાવી દીધી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે વસ્તી ગણતરીના ફોર્મમાં આવા વિશિષ્ટ પ્રશ્નો ઉમેરવાથી સમાજમાં નવા વર્ગો ઊભા થઈ શકે છે, જે દેશની એકતા માટે યોગ્ય નથી.
"જાતિવિહીન સમાજ આપણું લક્ષ્ય"
સુનાવણી દરમિયાન ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે અત્યંત ગંભીર ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, ભારતને વિભાજિત કરવા માટેના ગણતરીપૂર્વકના અને ઊંડા મૂળિયા ધરાવતા પ્રયાસો થઈ રહ્યા હોય તેવું જણાય છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે, "જ્યારે આપણે એક જાતિવિહીન સમાજ (Casteless Society) બનાવવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છીએ, ત્યારે શું તમે વસ્તી ગણતરીમાં વધુ નવા વર્ગો ઉમેરવા માંગો છો?" આ ટિપ્પણી સાથે કોર્ટે સામાજિક વિભાજન રોકવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
અરજદારોની દલીલ અને ડેટાનો અભાવ
આ સમુદાયોના સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીમાં કેટલીક મહત્વની બાબતો રજૂ કરવામાં આવી હતી:
•    ઐતિહાસિક અવગણના: અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે આઝાદી પછી આજ દિન સુધી આ સમુદાયોની ક્યારેય અલગથી ગણતરી કરવામાં આવી નથી.
•    સરકારી લાભોથી વંચિત: ચોક્કસ ડેટાના અભાવે આ વિચરતી જાતિના લોકો સરકારી યોજનાઓ અને હકારાત્મક પગલાંઓનો લાભ મેળવવામાં અસમર્થ રહ્યા છે.
•    સામૂહિક હિત: વસ્તી ગણતરીમાં અલગ ઓળખ મળવાથી તેમના વિકાસ માટેના રસ્તાઓ ખુલશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
સરકાર પાસે રજૂઆત કરવાની સ્વતંત્રતા
જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી છે, પરંતુ અરજદારો માટે એક રસ્તો ખુલ્લો રાખ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે જો સમુદાય ઈચ્છે તો તેઓ પોતાની માંગણીઓ અને ડેટા અંગેની રજૂઆત સાથે યોગ્ય સરકારી વિભાગો અને અધિકારીઓનો સંપર્ક કરી શકે છે.
આ ચુકાદા બાદ હવે ૨૦૨૭ની વસ્તી ગણતરીના માળખામાં કોઈ મોટો ફેરફાર થશે નહીં તે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયથી વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયાને જટિલ બનતી અટકાવી શકાશે.